İç Politika Dış Politikayı Etkiler “Out”, Dış Politika Ekonomiyi Etkiler “In”

İç Politika Dış Politikayı Etkiler “Out”, Dış Politika Ekonomiyi Etkiler “In”

Erdem EREN

Türkiye ekonomi de ve dış politika da çok yoğun bir periyodu daha geride bıraktı. Bu periyot da; İstanbul’da Gelişen Sekiz Ülke (D8) Zirvesi düzenlendi, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan Ankara’da Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev’i misafir etti. Ardından Erdoğan Bakü’de “Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu” projesinin ilk seferinin açılışını yaptı ve son olarak ise yerli ve milli otomobilin en önemli adımlarından biri olarak taşın altına elini koyan beş babayiğit bir araya geldi. Okunurken yorulacak bu gelişmelerin her birinde temel aktör Erdoğan. Yorulmadan temposuna devam ediyor.

Türkiye; FETÖ, PKK, DAEŞ ve DHKP-C gibi terör örgütlerinin saldırılarından ciddi maddi ve manevi kayıplar yaşasa da, siyasi ve ekonomik hamlelerle bunu aşmaya çalışıyor. Şüphe yok ki döviz artışında ve cari açıkta yaşadığımız sorunlar sadece siyasi ve ekonomik politikaların bir sonucu değil. Türkiye terör örgütleri üzerinden bertaraf etmeye çalıştığı saldırılarla bu sefer de ekonomi üzerinden mücadele etmeye çalışıyor. Hem iç politika da hem de dış politika da atılan adımlar ekonomi üzerinden şekillendiriliyor. Çok klasik bir söz vardır; Dış politika iç politikayı etkilediği gibi, iç politika da dış politikayı etkiler derler. Artık Türkiye için bu sözde yeni bir pencere açıldığını görüyoruz. O da dış politika ekonomiyi etkilerdir.

Gezi olayları, PKK ve DHKP-C terörü, FETÖ’ nün 17-25 Aralık ve 15 Temmuz darbe girişimleri, Suriye ve mülteci krizi, PYD-YPG’ye silah verilmesi ve Türkiye’nin bu krizlerle mücadelesinde yeterli desteği alamaması Türkiye’nin Batı ve Atlantik bloğuyla yani ABD ile arasındaki ilişkilerde büyük kopukluklara yol açtı. Belki de tarihin en kötü dönemi yaşanıyor da denebilir. Türkiye’nin bu süreçte daha çok Avrasya politikasını geliştirmeye yöneldiği de açıkça görülebilir ve söylenebilir. Bu periyot da Erdoğan; Rusya, Çin, Hindistan, Kazakistan, Pakistan, İran, Azerbaycan, Ukrayna, Özbekistan, Sırbistan gibi ziyaretler yaparken; Rusya, Kazakistan, İran, Azerbaycan, Ukrayna, Özbekistan ve D-8 liderlerini de misafir etti. Karşılıklı yapılan bu ziyaretler hem politik bir manevrayı ifade ettiği gibi ekonomik bir manevrayı da ifade ediyor. Türkiye Batı ve Atlantik bloğuyla özellikle ABD ile yaşadığı siyasi krizlerin ekonomisine vereceği zararı minimuma indirmeye çalışıyor.

Türkiye AB ülkelerine 2015 yılında toplamda 57 milyar Euro ihracat yaparken bu oran geçen sene yaklaşık 62 milyar euro’ya yükseldi. İthalat ise 2015 yılında 70 milyar euro iken, geçen sene 79 milyar euro’ya yükseldi. Bu anlamda dış ticaret hacminin yükseldiğini görüyoruz. Türkiye’nin ABD ile ihracat ve ithalatın da ise özellikle 2011’den beri dalgalanmalar olduğunu görüyoruz. 2011 yılında ABD’ye ihracat 4.5 milyar dolar iken, 2016’da 6.6 milyar dolara yükselmiştir. İthalat ise düşüşte olup, 2011 yılında 16 milyar dolardan geçtiğimiz yıl 10 milyar dolara gerilemiştir. ABD ile dış ticaret hacmimiz 2011 den geçtiğimiz yıla 20 milyar dolardan 17 milyar dolara kadar düşmüştür. Döviz kurunun da 2011 yılından sonra hızla arttığını görüyoruz. 2011 yılında 1 ABD doları 1.6 lirayken, 2013 yılında 1.9’a, 2015’te 2.7’ye, 2017 yılında ise 3.6’ya kadar yükselmiştir. Açıkça Türkiye döviz üzerinden bir mücadele ile de karşı karşıyadır. AB ve ABD ile yaşanan siyasi krizleri ve bu bloklarla olan ekonomik ilişkilerimizi düşündüğümüzde çok akılcı hareket etmemiz gerektiğini düşünüyorum.

Türkiye’nin 2016 yılı toplam ihracatı 142 milyar dolarken bunun yarısından fazlası yani yaklaşık 79 milyar doları AB ve ABD bloğuna yapılmıştır. Eğer Avrasya politikasını kurumsal olarak Şanghay İşbirliği Örgütü ve bu örgütün dinamoları Rusya, Çin gibi ülkelere indirgersek örgütle dış ticaret hacmin 2014 yılında sadece 85 milyar dolar olduğunu görüyoruz. Türkiye’nin örgüte üye ülkelere ihracatı ise 2014’de 16 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bunun aslan payı ise Rusya’ya 5.9, İran’a 3.8 ve Çin’e 2.8 milyar dolar şeklindedir. 2015 yılına gelindiğinde örgüte ihracatımız 8 milyar dolara düşmüştür. Bunda özellikle Rusya ile yaşanan uçak krizi ve ardından ilişkilerin durağan hale gelmesi oldukça etkilidir. Ancak geçtiğimiz yıl ve bu yıl yaşanan gelişmelerle Rusya ile ticaret hacmimizin yükselişe geçtiğini görüyoruz. 2014’te 31 milyar dolar hacim, 2015’de 23’e, 16’da 15 milyar dolara gerilemişken 2017 yılı ilk 6 ayında ise 11 milyar dolar oldu. Türk müteahhitler Rusya’da 5 milyar dolardan fazla projeler yürütürken, Türkiye Rus turistlerden yılda ortalama 2 milyar dolardan da fazla gelir elde ediyor. Bavul ticareti de benzer oranlarda gerçekleşiyor. Türkiye’nin dış politika da Rusya ile ilişkilerini iyileştirmesi ekonomik ilişkilerine de olumlu yansıdığını görüyoruz.

Türkiye ile Çin arasında da 2016 yılında 28 milyar dolarlık bir dış ticaret hacmi mevcut. Ancak Türkiye’nin Çin’e karşı büyük bir açık verdiğini görüyoruz. Türkiye’nin 23 milyardan fa fazla açığı var. Ancak burada da olumlu adımların Çin ile ortaklaşa girilen “Bir Kuşak Bir Yol” projesi ile uzun vadede çözüleceği anlaşılıyor. Bunun ilk belirtilerinden biri de bu projenin önemli ayaklarından olan “Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu” projesinin ilk seferinin açılışının yapılması oldu. Avrupa ile Asya arasındaki demiryolu süresini 15 güne indirecek projeyle yılda 1 milyon yolcu ve 6.5 milyon ton yük taşınabilecek, ayrıca proje ile Avrupa-Çin arasındaki taşımacılık yolu 7 bin km kısalıyor. Türkiye bu yolun en önemli güzergâhlarından birisi. Projenin Türkiye’ye kazancının yıllık 1 milyar doları aşması bekleniyor. Özbekistan lideri Mirziyoyev’in ziyaretinden de 3.5 milyar dolarında 35 proje sonucu çıktı. Azerbaycan ile yapılan ikili görüşmelerden ise kardeş ülkenin Türkiye’deki yatırımlarının 17 milyar dolardan 20 milyar dolara çıkması ve dış ticaret hacminin ise en geç 2020 yılında 15 milyar doları yakalaması hedefleri çıktı.

Türkiye’nin dış politikada özelikle FETÖ’nün 15 Temmuz’daki darbe girişimi sonrasında büyük oranda Avrasya eksenli bir politikaya ağırlık verdiği yapılan ziyaretler ve projelerle de anlaşılmaktadır. Ancak bunun ekonomiye yansımasının kısa ve orta vadede büyük ve olumlu sonuçlar vereceğini söylemek şu an için gerçekçi görünmemektedir. Özellikle Şanghay ülkeleri olan Rusya, Çin ve Hindistan’ın büyük ekonomilere sahip olduğu reddedilemez olsa da Türkiye’nin bu ülkelerle ihracat ve yatırımlar ekseninde pozitif sonuçlu ilişkileri henüz tam anlamıyla inşa edemediği görülmektedir. Buna rağmen ciddi siyasi krizler yaşadığımız AB’ye ihracatımızın arttığı, ABD’ye karşı ise cari açığımızın azaldığı görülmektedir. Ancak dolarda döviz kurunun ise 2011 yılının 2 katına çıktığı da ortadadır. Bu bağlamda Türkiye dolar operasyonuyla da karşı karşıya bırakılmıştır.

Şanghay ülkeleriyle de ekonomik ilişkilerimizin geliştiği ve uzun vadede büyük ve olumlu sonuçlar vereceği yadsınamaz bir gerçek olsa da, kısa ve orta vadede Batı ve Atlantik bloğuyla ekonomik ilişkilerimize son derece dikkat edilmesi de gerekmektedir. Sözün özü Türkiye sadece terörle ve bölgesel sorunlarla da mücadele etmiyor, ekonomisine dün olduğundan daha fazla dikkat etmesi de gerekiyor. Eskiden Türkiye için iç politikanın dış politikayı, dış politikanın da iç politikamızı net bir şekilde etkilediği söylenebilirdi ama artık dış politikamız ekonomimizi de doğrudan ve sertçe etkiliyor. Trend artık bu; İç Politika Dış Politikayı Etkiler “Out”, Dış Politika Ekonomiyi Etkiler “In.”

33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Türkiye’nin en önemli dostu ve müttefiki yine Azerbaycan oldu
Türkiye’nin en önemli dostu ve müttefiki yine Azerbaycan oldu
Loading Bars
Son Haberler
Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Tüm haberler