Türkiye-Azerbaycan-Pakistan: Söylemsel Kardeşlikten, Reel Politik İttifaka Giden Yol

Türkiye-Azerbaycan-Pakistan: Söylemsel Kardeşlikten, Reel Politik İttifaka Giden Yol

Beyaz Hareket Koordinatörü, siyaset bilimci, Erdem Eren

Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan için tarihsel açıdan son derece önemli bir toplantı gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Khawaja Muhammed Asıf’ın katılımlarıyla “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısının” ilki düzenlendi. Birbirini toplumsal ve siyasal olarak “kardeş” olarak nitelendiren üç halkın ve devletin temsilcilerinin böyle bir toplantıda bir araya gelmesi bu kardeş halkları fazlasıyla heyecanlandırdı.

Tarihsel açıdan halklar ve devletler olarak birbirimizi her ne kadar “kardeş” olarak kodlasak da, bu kardeşliğin reel politik izdüşümünü bir türlü sağlam bir şekilde inşa edemediğimizi ve bir öz eleştiride bulunmamız gerektiğini ifade etmemiz gerekiyor. Dünya çift kutupluluktan çok boyutlu bir uluslararası ilişkiler sistemine dönüşürken Müslüman ve Türk devletler yeterince başarılı entegrasyon projelerine imza atamadılar. Ne D-8, ne İslam İşbirliği Teşkilatı ne de Türk Devletlerinin ortaklık projeleri güçlü ekonomik, askeri ve politik mekanizmalara dönüşemediler. Aynı şekilde bu devletlerin birçoğu samimiyet sınavlarını da geçemediler. Bu eksende düşündüğümüzde aralarındaki samimiyet sınavlarını birçok kere geçmiş üç devlet olan Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan’ın bu gibi toplantılar altında bir araya gelmeleri oldukça önemli.

Toplantıda üç bakan arasında hem ülkelerin birbirleriyle olan ilişkileri hem de bölgesel konuların yanı sıra uluslararası düzeyde üç devletin işbirliğine verilen destekler ele alındı. Toplantının ikincisinin Pakistan’da yapılması kararlaştırıldı. Bölgenin istikrarının ve ekonomik kalkınmasının sürmesinde Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan’ın rolü vurgulandı. Ayrıca TANAP projesinin önemine de değinildi. Çavuşoğlu toplantıyla alakalı olarak taraflar arasında savunma alanındaki işbirliğinin önemli olduğuna işaret etti.

Azerbaycan ve Pakistan’ın ekonomik önemine değinecek olursak Dünya Bankası verilerine göre Pakistan yaklaşık 285 milyar dolarlık bir GSYİH’e sahip olup, nüfus olarak ise yaklaşık 195 milyonluk büyük bir İslam ülkesi. Nükleer silah bulunduran tek Müslüman devlet aynı zamanda. Azerbaycan ise yaklaşık 40 milyar dolarlık bir GSYİH’e sahip. Yaklaşık 10 milyonluk bir nüfusu da var. Zengin yer altı kaynaklarını başta petrol ve doğalgaz rezervlerini elinde barındırıyor.

Türkiye’nin Azerbaycan ile dış ticaret hacmi yıllık ortalama 3 milyar doları bulurken, Pakistan’la ise yıllık yaklaşık 1 milyar dolar olarak gerçekleşiyor. Türkiye Azerbaycan ile en geç 2020’de 15 milyar dolarlık ticaret hacmini yakalamak istiyor. Pakistan’la ise en kısa sürede 2 milyar doların aşılması hedefleniyor. Türk firmaları Azerbaycan’da yaklaşık 9 milyar dolar, Pakistan’da ise 3 milyar dolarlık projeleri yürütüyor.

Türkiye’nin iki ülkeyle olan ekonomik ilişkisini düşündüğümüzde mevcut hacmin potansiyelin altında olduğu söylenebilir. Bu açıdan “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısının” ekonomik ilişkilerin daha hızlı geliştirilmesi ve hedeflerin daha çabuk yakalanması için uygun bir platform olarak görüldüğü de söylenebilir. Ekonominin yanı sıra tabiî ki ortak siyasi ve askeri çıkarlarda söz konusu. Üç kardeş ülke bölgesel açıdan önemli ittifaklar. Birçok uluslararası platformda ortak hareket ediyorlar. Ancak bu ortaklığın ekonominin yanı sıra siyasi ve askeri açıdan da reel politik bir ittifaka dönüşmesi gerekiyor.

Türkiye siyasi, ekonomik ve askeri açıdan çok güçlü bir devlet, yine Azerbaycan büyük bir yer altı kaynağı zenginliğini elinde tutuyor. Pakistan ise hem ekonomisi ve nüfusu hem de nükleer silaha sahip bir ordusu bulunmasından ötürü oldukça stratejik bir ülke konumundadır. Bu açıdan düşündüğümüzde üç ülkenin oluşturacağı ekonomik, siyasi ve askeri somut bir ittifak bölgede ciddi manada bir ses getirecektir. Bu üç ülkenin milli menfaat ve güvenliğini savunmalarında da güç kazandıracaktır.

Türkiye bölgede özellikle Suriye ve Irak’ta önemli terör örgütleriyle mücadele ediyor. Azerbaycan’ın Ermenistan ile başta Dağlık Karabağ olmak üzere önemli sorunları mevcut. Pakistan’ında yine bölgesel sorunları mevcut; Afganistan’daki siyasal istikrarsızlık, Hindistan ile olan Keşmir Sorunu, ABD, İsrail, Rusya ve Çin’in bölgedeki gizli hedefleri de ortada. Üç ülkenin de bu denli beka sorunları varken, güçlerini ekonomik, siyasi ve askeri açıdan birleştirmeleri büyük bir yarar sağlar.

Tekrar söylemek gerekirse “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısı” üç ülke arasındaki söylemsel kardeşliğin reel politik bir ittifaka dönüşmesinin altyapısını sağlayabilir. Dışişleri Bakanları ve bürokratlar genellikle devlet başkanları bir araya gelmeden önce bazı alt yapı çalışmalarını tamamlarlar. Bu birçok uluslararası zirve ve diplomatik ilişkilerde böyle olmuştur.

Ümit ederim ki “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısı”, “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Devlet Başkanları Üçlü Toplantısına” da dönüşecektir. Ama daha mühimi üç ülke arasındaki söylemsel kardeşliğin reel politik bir ittifaka dönüşmesidir. Bunun da yolu ekonomik, siyasi ve askeri ilişkilerin daha fazla geliştirilmesi, ortak ekonomik, siyasi ve askeri doktrinlerin oluşturulması, toplumsal, bilimsel ve kültürel ortaklığın ve entegrasyonların yolunu açacak projeler imza atılmasıdır. İnanıyorum ki ne toplumsal ne de devletsel açıdan bir doku uyuşmazlığı söz konusu olmayacaktır.

Beyaz Hareket Koordinatörü, siyaset bilimci, Erdem Eren

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Loading Bars
Son Haberler
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: Küresel sorunlar, küresel çözümler gerektiriyor
Afganistan’daki son Yahudi İstanbul’da
Altun: Krizlere karşı iş birliğinde Türkiye örnek teşkil etmeyi amaçlıyor
Albayrak Grubu'nun sağladığı teşviklerden üreticiler memnun: Hedef 550 bin ton pancardan 82 bin ton şeker üretimi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan dünyaya reform çağrısı
Bakan Muş 'Cumhuriyet tarihinde ilk' diyerek duyurdu: Türkiye'nin dünya ihracatından aldığı pay ilk kez yüzde 1'in üzerine çıktı
AK Parti'den büyükelçilerin 'Osman Kavala' çağrısına tepki: Yanlış beyanatları en güçlü şekilde reddediyoruz
Erdoğan’dan sömürge düzenine tepki: Korktukça zulüm Afrika’yı sarar
Afrika’yla daha fazla ticaret
Aliya İzzetbegoviç savaşta, siyasette, hayatın her alanında ve en zor şartlarda dahi insan olmanın,vicdanın ve ahlakın timsali olmuştu - Yalçın Topçu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2021'i yüzde dokuzluk büyüme ile tamamlamayı öngörüyoruz
Motorine 23 kuruş zam
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: 7 alanda anlaşma imzaladık
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Özdemir Bayraktar için taziye mesajları
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakan Bilgin'i kabul etti
Karadeniz'den sonra sıra Akdeniz'de: Altı ayrı sahada petrol aranacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı: 109 ton altın için yeni adım
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: Resmi törenle karşılandı
Akkuyu NGS yalnızca inşaat sürecinde Türkiye ekonomisine 6 milyar liralık katkı sunacak
Bir günde bir yıllık ihracat
Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na tepki: Vesayet günleri geride kaldı
Ahmed Cevad Ahundzade
Merkel'in veda ziyareti: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Almanya Başbakanı Merkel'den önemli açıklamalar
Bakan Muş açıkladı: Bir günde 1,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı
Erdoğan-Merkel görüşmesi başladı
Yunanistan'a kaçmaya çalışan FETÖ mensupları yakalandı
Bakan Akar, Polonyalı mevkidaşı ile görüştü
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Topçu: “Bilim alanındaki gelişmeleri önemsiyorum”
Taliban heyetiyle görüşme sonrası Bakan Çavuşoğlu'ndan ilk açıklama: Beklentimiz güvenlik
Sürpriz görüşme: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Temel Karamollaoğlu bir araya gelecek
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketi rotasını Türkiye’ye çevirdi
Türk SİHA'sına bir talip daha: Fas, Cezayir ve Ruanda'nın ardından Nijerya da sıraya girdi
Türkiye ve Avrupa’ya ihraç ettiği doğalgazı 16 milyar metreküpe çıkaracak
TUSAŞ'ın kuracağı tesis Türkiye'de bir ilk olacak
Savunma Sanayi Başkanı Demir: Katmanlı hava savunma sistemimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz
Savunma Sanayi Başkanı Demir İKA ACROB'un detaylarını açıkladı
Bakan Çavuşoğlu Alman mevkidaşı ile görüştü
Bakan Akar: Gereken ne varsa zamanı gelince yapılacak
Erdoğan Ankara'nın başkent oluşunun yıl dönümünü kutladı
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Cumhurbaşkanı Erdoğan Endonezya Dışişleri Bakanını kabul etti
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay Boğaziçi'nde rektörün makam aracının üzerine çıkan vandala tepki: Öğrenci olamaz
Bakan Dönmez'den doğal gaz açıklaması: Fiyat artışı olacak mı?
Bakan Pakdemirli: 'Yanan alanlar tekrar ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılmaz' nokta!
Türkiye ile Endonezya aşı sertifikalarını karşılıklı tanıyacak
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan Türkiye'nin F-16 teklifiyle ilgili açıklama: Alternatif olarak değerlendirilebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye yeni bir göç yükünü kaldıramaz
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan dikkat çeken Afganistan açıklaması: Kabil'e gitmeyi planlıyoruz
Yunanistan'a kaçmaya çalışan 11 terörist yakalandı
Devlet Bahçeli: Sorulacak hesabımız büyüktür
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan mesleki eğitime iki yeni müjde
Fahrettin Altun'dan 'siyasi cinayetler olacak' iddialarına yanıt: Korku iklimi oluşturmaya çalışıyorlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye'de en kısa sürede gereken adımları atacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan iklim değişikliği mesajı
AK Parti Sözcüsü Çelik: 'Siyasi cinayet' spekülasyonları ilkesiz ve utanç verici
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
TÜMOSAN geliştirdi: Yüzde 100 yerli ve milli Pusat Konya Bilim Festivalinde sergileniyor
Ruanda Türkiye’den SİHA almak istiyor
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi bugün toplanacak
Fırat Kalkanı Bölgesinde terör saldırısı: 2 şehit
Cumhurbaşkanı Erdoğan Adana'da gençlerle bir araya geldi: Bizimki TEKNOFEST kuşağı
Afrika çıkarması
Bahçeli'den Boğaziçi açıklaması: Öğrenci değil provokatörler
Bakan Çavuşoğlu'ndan Biden'a sert tepki: ABD Türkiye'yi suçlamak yerine kendi yanlış politikalarından vazgeçsin
Irak'ın kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Bakan Dönmez: Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijerya yolcusu
AKINCI'nın gözünden Bayraktar TB2: İstanbul kanatlarımın altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan milli elektrikli lokomotif müjdesi
Bakan Akar'dan Yunanistan'a: Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamazsınız
Dışişleri'nden İsrail'e kınama
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’yi kabul etti
Türkiye'den F-16 adımı: ABD'ye teklif mektubu iletildi
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 3600 ek göstergeyi 2022 sonuna kadar çözeceğiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan Putin ile görüştü
Kuzey Irak'ta hava hareketliliği: Türk SİHA'ları kanatlandı
İhracat beklentisi dördüncü çeyrekte arttı
Dışişleri Bakanlığı'ndan Pakistan'a taziye mesajı
Paris Anlaşması Meclis'ten geçti BM'den ilk mesaj geldi: Memnuniyetle karşılıyoruz
Hedef sınır güvenliğinde dünya pazarı
Bakan Soylu: Önümüzde bir sonbahar-kış operasyonu var
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yasama yılı bitmeden yeni anayasayı neticeye ulaştırabiliriz
İstanbul Havalimanı başarılarına başarı ekledi: Dünyanın en iyilerinde 2’nci sırada
Bakan Çavuşoğlu Ukrayna'ya gidiyor
İçişleri Bakanı Soylu: 127 teröristi etkisiz hale getirdik, bunların 39'u üst düzey
AZAL, Ermenistan hava sahasını kullanmaya başladı
Bakan Akar'dan Yunanistan'a çağrı: Diyalogla çözebiliriz
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İlçe veya il çapında bir kapanma kesinlikle düşünmüyoruz
Bakan Soylu: Yurt içindeki terörist sayısı 181'e indi
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Batı'nın üstün olduğu’ anlayışın sonuna geldik
İsmail Demir: SGRS projesi geliştirme faaliyetinde son aşamaya geldik
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Doğu Akdeniz çıkışı: Haritaları kabul mu edeceğiz?
MHP Genel Başkanı Bahçeli: Türkiye'de Kürt sorunu yoktur
Bakan Çavuşoğlu: Bizim ne zaman sahaya ineceğimiz bellidir
Bakan Akar, Gürcistan Başbakanı Garibaşvili ile görüştü
Selçuk Bayraktar: AKINCI'nın kavramsal görüntüsü babama ait
Türk şirketlerden göğsümüzü kabartan başarı: Türkmenistan'da gövde gösterisi yaptılar
1915 Çanakkale Köprüsü dünya basınında: ENR dünya inşaat sektörü dergisi 10 sayfalık özel bölüm hazırladı
Akdeniz'de provokasyon: Fransa Yunanistan’ın kartvizitiyle Doğu Akdeniz’de gerginlik çıkarıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Bahçeli'ye taziye telefonu
Tüm haberler