Türkiye-Azerbaycan-Pakistan: Söylemsel Kardeşlikten, Reel Politik İttifaka Giden Yol

Türkiye-Azerbaycan-Pakistan: Söylemsel Kardeşlikten, Reel Politik İttifaka Giden Yol

Beyaz Hareket Koordinatörü, siyaset bilimci, Erdem Eren

Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan için tarihsel açıdan son derece önemli bir toplantı gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Khawaja Muhammed Asıf’ın katılımlarıyla “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısının” ilki düzenlendi. Birbirini toplumsal ve siyasal olarak “kardeş” olarak nitelendiren üç halkın ve devletin temsilcilerinin böyle bir toplantıda bir araya gelmesi bu kardeş halkları fazlasıyla heyecanlandırdı.

Tarihsel açıdan halklar ve devletler olarak birbirimizi her ne kadar “kardeş” olarak kodlasak da, bu kardeşliğin reel politik izdüşümünü bir türlü sağlam bir şekilde inşa edemediğimizi ve bir öz eleştiride bulunmamız gerektiğini ifade etmemiz gerekiyor. Dünya çift kutupluluktan çok boyutlu bir uluslararası ilişkiler sistemine dönüşürken Müslüman ve Türk devletler yeterince başarılı entegrasyon projelerine imza atamadılar. Ne D-8, ne İslam İşbirliği Teşkilatı ne de Türk Devletlerinin ortaklık projeleri güçlü ekonomik, askeri ve politik mekanizmalara dönüşemediler. Aynı şekilde bu devletlerin birçoğu samimiyet sınavlarını da geçemediler. Bu eksende düşündüğümüzde aralarındaki samimiyet sınavlarını birçok kere geçmiş üç devlet olan Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan’ın bu gibi toplantılar altında bir araya gelmeleri oldukça önemli.

Toplantıda üç bakan arasında hem ülkelerin birbirleriyle olan ilişkileri hem de bölgesel konuların yanı sıra uluslararası düzeyde üç devletin işbirliğine verilen destekler ele alındı. Toplantının ikincisinin Pakistan’da yapılması kararlaştırıldı. Bölgenin istikrarının ve ekonomik kalkınmasının sürmesinde Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan’ın rolü vurgulandı. Ayrıca TANAP projesinin önemine de değinildi. Çavuşoğlu toplantıyla alakalı olarak taraflar arasında savunma alanındaki işbirliğinin önemli olduğuna işaret etti.

Azerbaycan ve Pakistan’ın ekonomik önemine değinecek olursak Dünya Bankası verilerine göre Pakistan yaklaşık 285 milyar dolarlık bir GSYİH’e sahip olup, nüfus olarak ise yaklaşık 195 milyonluk büyük bir İslam ülkesi. Nükleer silah bulunduran tek Müslüman devlet aynı zamanda. Azerbaycan ise yaklaşık 40 milyar dolarlık bir GSYİH’e sahip. Yaklaşık 10 milyonluk bir nüfusu da var. Zengin yer altı kaynaklarını başta petrol ve doğalgaz rezervlerini elinde barındırıyor.

Türkiye’nin Azerbaycan ile dış ticaret hacmi yıllık ortalama 3 milyar doları bulurken, Pakistan’la ise yıllık yaklaşık 1 milyar dolar olarak gerçekleşiyor. Türkiye Azerbaycan ile en geç 2020’de 15 milyar dolarlık ticaret hacmini yakalamak istiyor. Pakistan’la ise en kısa sürede 2 milyar doların aşılması hedefleniyor. Türk firmaları Azerbaycan’da yaklaşık 9 milyar dolar, Pakistan’da ise 3 milyar dolarlık projeleri yürütüyor.

Türkiye’nin iki ülkeyle olan ekonomik ilişkisini düşündüğümüzde mevcut hacmin potansiyelin altında olduğu söylenebilir. Bu açıdan “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısının” ekonomik ilişkilerin daha hızlı geliştirilmesi ve hedeflerin daha çabuk yakalanması için uygun bir platform olarak görüldüğü de söylenebilir. Ekonominin yanı sıra tabiî ki ortak siyasi ve askeri çıkarlarda söz konusu. Üç kardeş ülke bölgesel açıdan önemli ittifaklar. Birçok uluslararası platformda ortak hareket ediyorlar. Ancak bu ortaklığın ekonominin yanı sıra siyasi ve askeri açıdan da reel politik bir ittifaka dönüşmesi gerekiyor.

Türkiye siyasi, ekonomik ve askeri açıdan çok güçlü bir devlet, yine Azerbaycan büyük bir yer altı kaynağı zenginliğini elinde tutuyor. Pakistan ise hem ekonomisi ve nüfusu hem de nükleer silaha sahip bir ordusu bulunmasından ötürü oldukça stratejik bir ülke konumundadır. Bu açıdan düşündüğümüzde üç ülkenin oluşturacağı ekonomik, siyasi ve askeri somut bir ittifak bölgede ciddi manada bir ses getirecektir. Bu üç ülkenin milli menfaat ve güvenliğini savunmalarında da güç kazandıracaktır.

Türkiye bölgede özellikle Suriye ve Irak’ta önemli terör örgütleriyle mücadele ediyor. Azerbaycan’ın Ermenistan ile başta Dağlık Karabağ olmak üzere önemli sorunları mevcut. Pakistan’ında yine bölgesel sorunları mevcut; Afganistan’daki siyasal istikrarsızlık, Hindistan ile olan Keşmir Sorunu, ABD, İsrail, Rusya ve Çin’in bölgedeki gizli hedefleri de ortada. Üç ülkenin de bu denli beka sorunları varken, güçlerini ekonomik, siyasi ve askeri açıdan birleştirmeleri büyük bir yarar sağlar.

Tekrar söylemek gerekirse “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısı” üç ülke arasındaki söylemsel kardeşliğin reel politik bir ittifaka dönüşmesinin altyapısını sağlayabilir. Dışişleri Bakanları ve bürokratlar genellikle devlet başkanları bir araya gelmeden önce bazı alt yapı çalışmalarını tamamlarlar. Bu birçok uluslararası zirve ve diplomatik ilişkilerde böyle olmuştur.

Ümit ederim ki “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısı”, “Türkiye-Azerbaycan-Pakistan Devlet Başkanları Üçlü Toplantısına” da dönüşecektir. Ama daha mühimi üç ülke arasındaki söylemsel kardeşliğin reel politik bir ittifaka dönüşmesidir. Bunun da yolu ekonomik, siyasi ve askeri ilişkilerin daha fazla geliştirilmesi, ortak ekonomik, siyasi ve askeri doktrinlerin oluşturulması, toplumsal, bilimsel ve kültürel ortaklığın ve entegrasyonların yolunu açacak projeler imza atılmasıdır. İnanıyorum ki ne toplumsal ne de devletsel açıdan bir doku uyuşmazlığı söz konusu olmayacaktır.

Beyaz Hareket Koordinatörü, siyaset bilimci, Erdem Eren

Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
TÜRKSOY, Rusya'da "Doğu'nun Müzik Efsaneleri" konserleri düzenledi
TÜRKSOY, Rusya'da "Doğu'nun Müzik Efsaneleri" konserleri düzenledi
“OŞ - 2019 TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR BAŞKENTİ” MUHTEŞEM TÖRENLE AÇILDI
“OŞ - 2019 TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR BAŞKENTİ” MUHTEŞEM TÖRENLE AÇILDI
Loading Bars
Son Haberler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti öncesi açıklamalarda bulundu
Devlet Bahçeli MHP Genel Merkezi'nde
İbrahim Kalın'dan operasyon mesajı!
"Terör örgütünü NATO’ya aldınız da benim mi haberim yok"
AB'den Türkiye'ye yaptırım kararı! İşte Reuters'ın sızdırdığı liste
Tüm haberler