Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

İran’ın İslam Devrimi’nden sonra, ABD Başkanı Carter, 1980’de yaptığı yıllık kongre konuşmasında, herhangi bir yabancı gücün Körfez’in kontrolünü ele geçirme girişiminin "Amerika Birleşik Devletleri'nin hayati çıkarlarının istilası" olarak kabul edildiğini söyler. Aynı zamanda böyle bir saldırıda, “Amerika Birleşik Devletleri askeri araçlar da dâhil olmak üzere, baş etme hakkını saklı tutar” ifadesi kullanılmıştır. Bu konuşma Carter Doktrini olarak bilinmektedir ve ABD ulusala çıkarlarını göz önünde tutarak, Basra Körfezi'nde askeri varlığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki korumasını haklı çıkarmıştır.

Iran Hürmüz Boğazını kapatma potansiyeline sahiptir fakat asıl mesele budur ki Boğazı ne kadar kapatabilir yani kaç gün ya da ay kapalı tutabilir. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak için tehditler uzun zamandır İran’daki diplomatik topluluğunun gözdesi olmuştur. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak'ın yanı sıra Katar’daki petrolün çoğu, küresel enerji piyasaları ve bölgenin ekonomilerinin sağlığı için hayati olan Boğazlardan geçiyor. Bu tehdit sadece Batı için bir tehdit değil, dünya için bir tehdittir. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, 18 milyon varil petrol akışının durdurulması anlamına gelmektedir ve bu da dünya petrolünün yüzde 30'unun durgunlaşmasına neden olmaktadır. İran’ın bu eylemine komşu ülkeler nasıl tepki verebilir? Hürmüz Boğazı’na enerji tedarik güvenliği açısından bağımlı olan ülkeler nasıl tepki verecek? Uluslararası hukuka göre de bildiğim kadar İran Hürmüz boğazını kolayca kapatamaz. İran devriminden sonra 1980lı yıllarda Rafsancani ilk defa olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatacaklarını açıklamıştır. Daha sonrasında ara sıra İranlı yetkililer bu Boğaz’ı kapabileceklerini defalarca açıklamışlardır. Ahmedinejad Dönemi’nde ise Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nda askeri manevra yapmış fakat boğazı kapatmamışlardır.

Geçtiğimiz yıl, 18,5 milyon varil ham petrol ve petrol sıvılarının günlük geçişiyle Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli dev petrol tanker geçiş güzergâhı olmuştur. Bu boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlar. Dünya petrolünün yüzde 30’u tankerler vasıtasıyla bu stratejik boğazdan hedef pazarlara taşınmıştır. Geçtiğimiz yıl ise dünya üzerindeki sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yüzde 30’undan fazlası bu boğaz üzerinden geçmiştir. Hürmüz Boğazı, 21 mil genişliğinde, ancak sadece iki mil uzakta nakliye var olup Hürmüz Boğazı’nı geçmek için birkaç seçenek var. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi'ni geçmek için boru hatları var. Bu hatların 2017 yılı başında toplam kapasitesi günde 6,6 milyon varil oldu. Ancak, bu kapasitenin çeşitli nedenlerle, yaklaşık 3,9 milyon varili sağlam kalmaktadır.

İran’ın, Hürmüz Boğazı’nı kapatması bu Boğaz’dan petrol ithal eden ve bu Boğaz’da ürün taşıyan ülkelerle kriz yaşaması muhtemeldir ki bu da bölgede tansiyonun artmasına neden olabilir. Ayrıca, bu mesele İran’ın komşu ülkeler ve büyük güçlerle daha fazla sorun yaşamasına neden olacaktır diye düşünüyorum.

4 Kasım, İran İslam Cumhuriyeti için önemli bir gündür. ABD hükümeti için son tarih, İran’ın petrol alıcılarında sona eriyor. İran başta olmak üzere, İran’dan büyük miktarlarda petrol ithalatı gerçekleştiren alıcı ülkelere İran'dan o güne kadar olan petrol ithalatının yerini bulma fırsatı verilmiştir.

Petrol satışına bağlı olduğu için ABD’nin İran petrol ihracatını sıfıra indirmesi durumda ülke ekonomisi çökebilir. Ekonominin çökmesi halkın ayaklanmasına neden olacaktır. İran’ın bölgede yürüttüğü politika ABD’nin hoşuna gitmemektedir. Dolayısıyla İran’ın bazı bölgelerdeki faaliyetleri ABD çıkarlarına zıtlık arz etmektedir. ABD, İran’ın enerji piyasasındaki rolünü azaltırsa ve petrol ihracatını durdurursa, İran’ı zor günler bekleyecektir. İran’ın petrol ihracatının düşmesi durumunda Suudi Arabistan, Rusya ve Irak gibi dikkat çekici üretici ülkeler, petrol piyasalarında Tahran’ın yerine geçebilir. Obama Dönemi’ne bakıldığında İran ham petrolünün yerini çoğunlukla Rusya’nın Ural ve Irak’ın Kerkük petrolleri almıştır. İran bu duruma kendi payını daha fazla kaybetmeme amacıyla bazı müşterilerine indirim yaparak petrolünün satabilir.

Omid Shokri Kalehsar. Enerji Güvenliği Uzmanı. Washington

Twitter: @Ushukrik

uskenergy.com

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
Kars-Nahçıvan Demiryolu Projesi ile ilgili fizibilite çalışmalarının sürdürülmesi kararı alındı - Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu (ÖZEL)
Kars-Nahçıvan Demiryolu Projesi ile ilgili fizibilite çalışmalarının sürdürülmesi kararı alındı - Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu (ÖZEL)
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Yeni İpek Yolu ve Alternatif Dünya Düzeni
Yeni İpek Yolu ve Alternatif Dünya Düzeni
Loading Bars
Son Haberler
Ahmed Cevad Ahundzade
Merkel'in veda ziyareti: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Almanya Başbakanı Merkel'den önemli açıklamalar
Bakan Muş açıkladı: Bir günde 1,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı
Erdoğan-Merkel görüşmesi başladı
Yunanistan'a kaçmaya çalışan FETÖ mensupları yakalandı
Bakan Akar, Polonyalı mevkidaşı ile görüştü
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Topçu: “Bilim alanındaki gelişmeleri önemsiyorum”
Taliban heyetiyle görüşme sonrası Bakan Çavuşoğlu'ndan ilk açıklama: Beklentimiz güvenlik
Sürpriz görüşme: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Temel Karamollaoğlu bir araya gelecek
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketi rotasını Türkiye’ye çevirdi
Türk SİHA'sına bir talip daha: Fas, Cezayir ve Ruanda'nın ardından Nijerya da sıraya girdi
Türkiye ve Avrupa’ya ihraç ettiği doğalgazı 16 milyar metreküpe çıkaracak
TUSAŞ'ın kuracağı tesis Türkiye'de bir ilk olacak
Savunma Sanayi Başkanı Demir: Katmanlı hava savunma sistemimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz
Savunma Sanayi Başkanı Demir İKA ACROB'un detaylarını açıkladı
Bakan Çavuşoğlu Alman mevkidaşı ile görüştü
Bakan Akar: Gereken ne varsa zamanı gelince yapılacak
Erdoğan Ankara'nın başkent oluşunun yıl dönümünü kutladı
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Cumhurbaşkanı Erdoğan Endonezya Dışişleri Bakanını kabul etti
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay Boğaziçi'nde rektörün makam aracının üzerine çıkan vandala tepki: Öğrenci olamaz
Bakan Dönmez'den doğal gaz açıklaması: Fiyat artışı olacak mı?
Bakan Pakdemirli: 'Yanan alanlar tekrar ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılmaz' nokta!
Türkiye ile Endonezya aşı sertifikalarını karşılıklı tanıyacak
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan Türkiye'nin F-16 teklifiyle ilgili açıklama: Alternatif olarak değerlendirilebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye yeni bir göç yükünü kaldıramaz
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan dikkat çeken Afganistan açıklaması: Kabil'e gitmeyi planlıyoruz
Yunanistan'a kaçmaya çalışan 11 terörist yakalandı
Devlet Bahçeli: Sorulacak hesabımız büyüktür
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan mesleki eğitime iki yeni müjde
Fahrettin Altun'dan 'siyasi cinayetler olacak' iddialarına yanıt: Korku iklimi oluşturmaya çalışıyorlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye'de en kısa sürede gereken adımları atacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan iklim değişikliği mesajı
AK Parti Sözcüsü Çelik: 'Siyasi cinayet' spekülasyonları ilkesiz ve utanç verici
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
TÜMOSAN geliştirdi: Yüzde 100 yerli ve milli Pusat Konya Bilim Festivalinde sergileniyor
Ruanda Türkiye’den SİHA almak istiyor
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi bugün toplanacak
Fırat Kalkanı Bölgesinde terör saldırısı: 2 şehit
Cumhurbaşkanı Erdoğan Adana'da gençlerle bir araya geldi: Bizimki TEKNOFEST kuşağı
Afrika çıkarması
Bahçeli'den Boğaziçi açıklaması: Öğrenci değil provokatörler
Bakan Çavuşoğlu'ndan Biden'a sert tepki: ABD Türkiye'yi suçlamak yerine kendi yanlış politikalarından vazgeçsin
Irak'ın kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Bakan Dönmez: Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijerya yolcusu
AKINCI'nın gözünden Bayraktar TB2: İstanbul kanatlarımın altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan milli elektrikli lokomotif müjdesi
Bakan Akar'dan Yunanistan'a: Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamazsınız
Dışişleri'nden İsrail'e kınama
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’yi kabul etti
Türkiye'den F-16 adımı: ABD'ye teklif mektubu iletildi
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 3600 ek göstergeyi 2022 sonuna kadar çözeceğiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan Putin ile görüştü
Kuzey Irak'ta hava hareketliliği: Türk SİHA'ları kanatlandı
İhracat beklentisi dördüncü çeyrekte arttı
Dışişleri Bakanlığı'ndan Pakistan'a taziye mesajı
Paris Anlaşması Meclis'ten geçti BM'den ilk mesaj geldi: Memnuniyetle karşılıyoruz
Hedef sınır güvenliğinde dünya pazarı
Bakan Soylu: Önümüzde bir sonbahar-kış operasyonu var
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yasama yılı bitmeden yeni anayasayı neticeye ulaştırabiliriz
İstanbul Havalimanı başarılarına başarı ekledi: Dünyanın en iyilerinde 2’nci sırada
Bakan Çavuşoğlu Ukrayna'ya gidiyor
İçişleri Bakanı Soylu: 127 teröristi etkisiz hale getirdik, bunların 39'u üst düzey
AZAL, Ermenistan hava sahasını kullanmaya başladı
Bakan Akar'dan Yunanistan'a çağrı: Diyalogla çözebiliriz
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İlçe veya il çapında bir kapanma kesinlikle düşünmüyoruz
Bakan Soylu: Yurt içindeki terörist sayısı 181'e indi
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Batı'nın üstün olduğu’ anlayışın sonuna geldik
İsmail Demir: SGRS projesi geliştirme faaliyetinde son aşamaya geldik
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Doğu Akdeniz çıkışı: Haritaları kabul mu edeceğiz?
MHP Genel Başkanı Bahçeli: Türkiye'de Kürt sorunu yoktur
Bakan Çavuşoğlu: Bizim ne zaman sahaya ineceğimiz bellidir
Bakan Akar, Gürcistan Başbakanı Garibaşvili ile görüştü
Selçuk Bayraktar: AKINCI'nın kavramsal görüntüsü babama ait
Türk şirketlerden göğsümüzü kabartan başarı: Türkmenistan'da gövde gösterisi yaptılar
1915 Çanakkale Köprüsü dünya basınında: ENR dünya inşaat sektörü dergisi 10 sayfalık özel bölüm hazırladı
Akdeniz'de provokasyon: Fransa Yunanistan’ın kartvizitiyle Doğu Akdeniz’de gerginlik çıkarıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Bahçeli'ye taziye telefonu
2021’in finali zirvelerle olacak
Pazar çeşitliliği zirveye taşıdı: Çelik ihracatı Eylül'de yüzde 141 artış gösterdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan Varlık Fonu toplantısına katıldı
Bakan Akar ABD’li mevkidaşıyla görüştü
Dışişleri Bakanlığı'ndan Doğu Akdeniz uyarısı: Bu eylemlere alet olmayın
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı: Çok sayıda vali ve emniyet müdürünün ataması yapıldı
Eylül ayı ihracat rakamları açıklandı: Cumhuriyet tarihinde rekor
Galataport’a ilk gemi: Yılda 1,5 milyon yolcu gelecek
Krizin Türkiye’ye etkisi sınırlı olur
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, Alman basınına değerlendirmelerde bulundu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2021'i yüzde 9'luk bir büyüme ile kapatacağız
Erdoğan, Soçi zirvesini değerlendirdi: Suriye’de kalıcı çözüm vakti
Türkiye'den Yunanistan'a sert cevap!
1,9 milyon hanenin elektriği yaz saatinden
Cumhurbaşkanı Erdoğan: ABD ya F-35'lerimizi verecek ya da parayı
Bayraktar DİHA ihracat rekoru kırabilir
Milli Güvenlik Kurulu Beştepe'de toplanacak
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Bilgin açıkladı: Türkiye yüzde 10 büyüyecek
Bakan Karaismailoğlu: Ankara-İstanbul Hızlı Tren hattındaki çalışmalar önümüzdeki yıl bitecek
Türkmenistan'a savunma ihracatı yeni kapılar açacak
Irak ve Suriye'nin kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Tüm haberler