Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

İran’ın İslam Devrimi’nden sonra, ABD Başkanı Carter, 1980’de yaptığı yıllık kongre konuşmasında, herhangi bir yabancı gücün Körfez’in kontrolünü ele geçirme girişiminin "Amerika Birleşik Devletleri'nin hayati çıkarlarının istilası" olarak kabul edildiğini söyler. Aynı zamanda böyle bir saldırıda, “Amerika Birleşik Devletleri askeri araçlar da dâhil olmak üzere, baş etme hakkını saklı tutar” ifadesi kullanılmıştır. Bu konuşma Carter Doktrini olarak bilinmektedir ve ABD ulusala çıkarlarını göz önünde tutarak, Basra Körfezi'nde askeri varlığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki korumasını haklı çıkarmıştır.

Iran Hürmüz Boğazını kapatma potansiyeline sahiptir fakat asıl mesele budur ki Boğazı ne kadar kapatabilir yani kaç gün ya da ay kapalı tutabilir. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak için tehditler uzun zamandır İran’daki diplomatik topluluğunun gözdesi olmuştur. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak'ın yanı sıra Katar’daki petrolün çoğu, küresel enerji piyasaları ve bölgenin ekonomilerinin sağlığı için hayati olan Boğazlardan geçiyor. Bu tehdit sadece Batı için bir tehdit değil, dünya için bir tehdittir. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, 18 milyon varil petrol akışının durdurulması anlamına gelmektedir ve bu da dünya petrolünün yüzde 30'unun durgunlaşmasına neden olmaktadır. İran’ın bu eylemine komşu ülkeler nasıl tepki verebilir? Hürmüz Boğazı’na enerji tedarik güvenliği açısından bağımlı olan ülkeler nasıl tepki verecek? Uluslararası hukuka göre de bildiğim kadar İran Hürmüz boğazını kolayca kapatamaz. İran devriminden sonra 1980lı yıllarda Rafsancani ilk defa olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatacaklarını açıklamıştır. Daha sonrasında ara sıra İranlı yetkililer bu Boğaz’ı kapabileceklerini defalarca açıklamışlardır. Ahmedinejad Dönemi’nde ise Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nda askeri manevra yapmış fakat boğazı kapatmamışlardır.

Geçtiğimiz yıl, 18,5 milyon varil ham petrol ve petrol sıvılarının günlük geçişiyle Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli dev petrol tanker geçiş güzergâhı olmuştur. Bu boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlar. Dünya petrolünün yüzde 30’u tankerler vasıtasıyla bu stratejik boğazdan hedef pazarlara taşınmıştır. Geçtiğimiz yıl ise dünya üzerindeki sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yüzde 30’undan fazlası bu boğaz üzerinden geçmiştir. Hürmüz Boğazı, 21 mil genişliğinde, ancak sadece iki mil uzakta nakliye var olup Hürmüz Boğazı’nı geçmek için birkaç seçenek var. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi'ni geçmek için boru hatları var. Bu hatların 2017 yılı başında toplam kapasitesi günde 6,6 milyon varil oldu. Ancak, bu kapasitenin çeşitli nedenlerle, yaklaşık 3,9 milyon varili sağlam kalmaktadır.

İran’ın, Hürmüz Boğazı’nı kapatması bu Boğaz’dan petrol ithal eden ve bu Boğaz’da ürün taşıyan ülkelerle kriz yaşaması muhtemeldir ki bu da bölgede tansiyonun artmasına neden olabilir. Ayrıca, bu mesele İran’ın komşu ülkeler ve büyük güçlerle daha fazla sorun yaşamasına neden olacaktır diye düşünüyorum.

4 Kasım, İran İslam Cumhuriyeti için önemli bir gündür. ABD hükümeti için son tarih, İran’ın petrol alıcılarında sona eriyor. İran başta olmak üzere, İran’dan büyük miktarlarda petrol ithalatı gerçekleştiren alıcı ülkelere İran'dan o güne kadar olan petrol ithalatının yerini bulma fırsatı verilmiştir.

Petrol satışına bağlı olduğu için ABD’nin İran petrol ihracatını sıfıra indirmesi durumda ülke ekonomisi çökebilir. Ekonominin çökmesi halkın ayaklanmasına neden olacaktır. İran’ın bölgede yürüttüğü politika ABD’nin hoşuna gitmemektedir. Dolayısıyla İran’ın bazı bölgelerdeki faaliyetleri ABD çıkarlarına zıtlık arz etmektedir. ABD, İran’ın enerji piyasasındaki rolünü azaltırsa ve petrol ihracatını durdurursa, İran’ı zor günler bekleyecektir. İran’ın petrol ihracatının düşmesi durumunda Suudi Arabistan, Rusya ve Irak gibi dikkat çekici üretici ülkeler, petrol piyasalarında Tahran’ın yerine geçebilir. Obama Dönemi’ne bakıldığında İran ham petrolünün yerini çoğunlukla Rusya’nın Ural ve Irak’ın Kerkük petrolleri almıştır. İran bu duruma kendi payını daha fazla kaybetmeme amacıyla bazı müşterilerine indirim yaparak petrolünün satabilir.

Omid Shokri Kalehsar. Enerji Güvenliği Uzmanı. Washington

Twitter: @Ushukrik

uskenergy.com

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Suriye’de Irak’ta fırtına öncesi sessizlik olacak
Suriye’de Irak’ta fırtına öncesi sessizlik olacak
Ruhani'den ABD'ye sert eleştiri: Yanılıyorsunuz!
Ruhani'den ABD'ye sert eleştiri: Yanılıyorsunuz!
Loading Bars
Son Haberler
Erdoğan'dan İstanbul'u esir alan karla mücadele eleştirisi: Bu tam anlamıyla basiretsizliktir
BOTAŞ'tan doğal gaz açıklaması
Karadeniz’de yeni doğal gaz sondajı
Doğal gazda İran’a borç yok: Enerji Bakanı Dönmez'den iddialara yalanlama
Doğal gazda İran bilmecesi: İş dünyasıyla çözüm zirvesi
Günlerdir kar uyarısı yapan İBB, 'ani' bastıran kara yakalanmış! İmamoğlu'ndan iki farklı açıklama
Doğu Avrupa'ya 50 bin asker: ABD’nin Ukrayna krizini fırsata çevirme planı
Yeni Seçim Yasası masaya yatırılacak
DEAŞ yine sahnede: ABD tank sevk etti
Körfez ülkeleri Türkiye için hazırlık yapıyor: 50 milyar dolarlık yatırım yapacaklar
Sedef Kabaş gözaltına alındı
TCMB'den toplam 28 milyar dolarlık swap anlaşması
Selçuk Bayraktar sosyal medya hesabından paylaştı! TEKNOFEST heyecanı Azerbaycan'da
Sovyet Rusya ordusunun, Ermenileri korumak bahanesi ile Bakü ve diğer şehirlerde kadın ve çocuk ayrımı gözetmeksizin Azerbaycan halkına karşı işlediği “insanlık suçunun” adıdır - Yalçın Topçu
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 32. yıl dönümü anılıyor
İbrahim Kalın: Türkiye çözüm için hazır!
Sitelerde aidat kavgası büyüyor: Aidata itiraz için genel kurula katılın
Kahramanmaraş'taki boru hattı yangını tamamen söndürüldü
Ne edersek kendimize ediyoruz
Alman medyasından Türk SİHA'ları yasaklansın çağrısı: Erdoğan istediğini yapıyor
MHP Genel Başkanı Bahçeli'den Sezen Aksu'ya tepki: Serçeysen serçeliğini bil, kuzgunluğa heves etme
Bakan Varank duyurdu: Türk otomotiv endüstrisinde rekor ihracat
Oto yan sanayiinin tedariki Türkiye’den: Tedarikte yüzde 25 büyüdük
Yerli rüzgar türbini için geri sayım: EÜAŞ ve ASELSAN birlikte üretecek
Siber saldırılar 10 trilyon dolar zarar verecek
TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil: Her ay 2 Hürjet uçacak
Dünyayı inşa ettiler: Türk müteahhitler 67 ülkede 30 milyar dolarlık iş yaptı
AB'nin sorunlarını ancak Türkiye çözer
Bakan Akar'dan Azerbaycan'a taziye telefonu
Ne gerekiyorsa yapın
Kanada'da aşısız kişilere yeni sağlık vergisi geliyor
Azerbaycan uyruklu kişi tabancayla bacağından yaralandı
İDO ve BUDO'dan sefer iptal edildi
İçişleri Bakanı Soylu: Karayılan senin canını alacağız bilesin
Türk Devletleri Teşkilatı'ndan Kazakistan'a destek açıklaması
Ermenistan'dan Pegasus Havayolları'na sefer izni!
Türkiye; Devleti ve Milleti ile Kardeş ülke Kazakistan'ın bir an önce istikrara, barışa refah ve huzura tekrar kavuşmasını dilemektedir - Yalçın Topçu
Ambargolar Türkiye'yi durduramadı
Dışa bağımlılığı azaltıyoruz: Türkiye üretim ve tedarik altyapısını güçlendirdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milli Muharip Uçağımız 2023'te hangardan çıkacak
Yeni Şafak milli muharip uçağın tasarlandığı tesise girdi: Türkiye'yi uçuracak ekip 7/24 mesaide
Cumhurbaşkanı Erdoğan AK Partili vekillerle buluştu: Önceliğimiz enflasyonu düşürmek
HÜRKUŞ'tan müthiş haber! İlk ihracat haberi
TOGG Las Vegas'ta şov yapacak
HES kodu 6 milyon kişiyi izole etti
Antalya'da 5.3 büyüklüğünde deprem
BDDK'dan 13 bankaya 'kredi' cezası: Kontrol mekanizmasını zamanında oluşturmadılar
Hol Kampı cehennemi: PKK Kur'an okuyan 30 kadını katletti.
Bilim Kurulu üyesi Prof. Özlü uyardı: OMICRON bağışıklık dinlemiyor
İçişleri Bakanlığı İBB'de görev yapan PKK'lılarla ilgili özel teftiş başlattı
AK Parti’den sandıkta dijital takip
Sembol proje ‘sembol’ dolu: 1915’i hatırlatacak
Kalın: Karabağ'ın özgürleşmesiyle tarihte yeni bir sayfa açıldı
Bakan Muş: Fırsatçılara göz açtırmayacağız
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: Aile Hekimliklerimizde bugün itibariyle uygulamaya konuyor
Turkovac'a acil kullanım onayı verildi, seri üretim başladı: Gelecek haftadan itibaren kullanıma geçilecek
Türkiye'nin ilk deniz füzesi Atmaca Yunanistan’da endişeye neden oldu: Ordumuz için tehlike
Bakan Nebati: Fiyatları aşağı çekmeyenler Hazine ve Maliye Bakanlığının nasıl bir bakanlık olduğunu anlayacak
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu: Fondaşlar alenen casusluk yapıyor
TÜSİAD 28 Şubat’ta da aynısını yaptı
GZT editörlerine Rusya'da 'casusluk' suçlamasıyla gözaltı: Ağır şartlarda tutuluyorlar
Bakan Nebati TL mevduatın tüm ayrıntılarını paylaştı
Karadeniz doğal gazında sevindiren haber: Rekor keşfe rekor çıkarma
Cumhurbaşkanı Erdoğan 'TÜSİAD ve yavruları'na seslendi: Millet size bu fırsatı vermez
Bunlar iş adamı değil tefeci
Bakan Karaismailoğlu'ndan Kayseri'ye hızlı tren müjdesi
Turizmde 2022 yılı için 10 milyon erken rezervasyon
İşte otodaki fiyat oyunları
Cumhurbaşkanı Erdoğan 2022 Asgari ücreti açıkladı... İşte yeni zam oranı
Bakan Dönmez 'Devlet 160 milyar TL'lik fedakarlık yaptı' diyerek duyurdu: Enerjideki fiyat artışını vatandaşa yansıtmıyoruz
Konut satışlarında hızlı artış: Geçen yıla göre yüzde 59 yükseldi
Binali Yıldırım: Sanal âlem yalan âlem değildir
Temel Karamollaoğlu: Kılıçdaroğlu bir babayiğit
Bakan Karaismailoğlu: Kanal İstanbul bütçeye yük olmayacak
Azerbaycan Milli Lider Haydar Aliyev'in ölümünün 18. yılını anıyor
Bakan Çavuşoğlu'ndan 'İnsan Hakları Günü' mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Avrupa'nın kardeşlerimiz için toplama kampına dönüşmesine izin veremeyiz
İletişim Zirvesi başlıyor
Bakan Nebati, İstanbul'da iş dünyasıyla buluşacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Büyük kalkınma hamlesinin önü bu defa kesilemeyecek
Savunma Sanayii Başkanı Demir ASELSAN iddialarını yalanladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İndirimli stopaj uygulaması mart sonuna kadar uzatıldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan İranlı mevkidaşı Reisi ile görüştü
Cumhurbaşkanı Erdoğan Katar dönüşü gazetecilerin sorularını yanıtladı: Stokçuların ellerindeki mallara el koyacağız
İletişim Başkanı Altun: Anlaşmalar Türkiye'nin uluslararası arenada kazandığı güveni yansıtmakta
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Derdimiz düşük faizle yatırımı teşvik etmek
Sınırı geçmeye çalışan terörist yakalandı
Türk Devletleri Teşkilatı'ndan Afrika'ya 611 bin 200 doz aşı hibesi
Cumhurbaşkanı Erdoğan Katar'da
Cumhurbaşkanı Erdoğan Katar’da onuruna verilen yemeğe katıldı
MHP lideri Bahçeli: Türkiye Alparslan Türkeş Siyaset Akademisi Vakfı Başkanı ben olacağım
İsmail Demir açıkladı: Milli Muharip Uçak için Rusya ile görüşmeler olabilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: CHP İstanbul’da çivi çakmıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan Atatürk Havalimanı'na yapılacak Millet Bahçesi'nde incelemelerde bulundu
Savunma sanayii için özel başkanlık
Türkiye'nin ilk metal çinko üretim tesisi açıldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na TÜİK tepkisi: Devlet kurumları şamaroğlanı değil
Rusya-Ukrayna analizlerinin vazgeçilmezi: Bayraktar TB2 SİHA
MSB: Üç adet Akıncı İHA Kara Kuvvetleri Komutanlığına teslim edildi
Erdoğan: Savunma sanayiinde gizli açık ambargo dönemi kapandı
Tüm haberler