Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

Omid Shokri : ABD’nin İran’ın petrol ihracatını sıfıra indirebilmesi durumda İran’ın ekonomisi çökebilir

İran’ın İslam Devrimi’nden sonra, ABD Başkanı Carter, 1980’de yaptığı yıllık kongre konuşmasında, herhangi bir yabancı gücün Körfez’in kontrolünü ele geçirme girişiminin "Amerika Birleşik Devletleri'nin hayati çıkarlarının istilası" olarak kabul edildiğini söyler. Aynı zamanda böyle bir saldırıda, “Amerika Birleşik Devletleri askeri araçlar da dâhil olmak üzere, baş etme hakkını saklı tutar” ifadesi kullanılmıştır. Bu konuşma Carter Doktrini olarak bilinmektedir ve ABD ulusala çıkarlarını göz önünde tutarak, Basra Körfezi'nde askeri varlığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki korumasını haklı çıkarmıştır.

Iran Hürmüz Boğazını kapatma potansiyeline sahiptir fakat asıl mesele budur ki Boğazı ne kadar kapatabilir yani kaç gün ya da ay kapalı tutabilir. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak için tehditler uzun zamandır İran’daki diplomatik topluluğunun gözdesi olmuştur. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak'ın yanı sıra Katar’daki petrolün çoğu, küresel enerji piyasaları ve bölgenin ekonomilerinin sağlığı için hayati olan Boğazlardan geçiyor. Bu tehdit sadece Batı için bir tehdit değil, dünya için bir tehdittir. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, 18 milyon varil petrol akışının durdurulması anlamına gelmektedir ve bu da dünya petrolünün yüzde 30'unun durgunlaşmasına neden olmaktadır. İran’ın bu eylemine komşu ülkeler nasıl tepki verebilir? Hürmüz Boğazı’na enerji tedarik güvenliği açısından bağımlı olan ülkeler nasıl tepki verecek? Uluslararası hukuka göre de bildiğim kadar İran Hürmüz boğazını kolayca kapatamaz. İran devriminden sonra 1980lı yıllarda Rafsancani ilk defa olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatacaklarını açıklamıştır. Daha sonrasında ara sıra İranlı yetkililer bu Boğaz’ı kapabileceklerini defalarca açıklamışlardır. Ahmedinejad Dönemi’nde ise Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nda askeri manevra yapmış fakat boğazı kapatmamışlardır.

Geçtiğimiz yıl, 18,5 milyon varil ham petrol ve petrol sıvılarının günlük geçişiyle Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli dev petrol tanker geçiş güzergâhı olmuştur. Bu boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlar. Dünya petrolünün yüzde 30’u tankerler vasıtasıyla bu stratejik boğazdan hedef pazarlara taşınmıştır. Geçtiğimiz yıl ise dünya üzerindeki sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yüzde 30’undan fazlası bu boğaz üzerinden geçmiştir. Hürmüz Boğazı, 21 mil genişliğinde, ancak sadece iki mil uzakta nakliye var olup Hürmüz Boğazı’nı geçmek için birkaç seçenek var. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi'ni geçmek için boru hatları var. Bu hatların 2017 yılı başında toplam kapasitesi günde 6,6 milyon varil oldu. Ancak, bu kapasitenin çeşitli nedenlerle, yaklaşık 3,9 milyon varili sağlam kalmaktadır.

İran’ın, Hürmüz Boğazı’nı kapatması bu Boğaz’dan petrol ithal eden ve bu Boğaz’da ürün taşıyan ülkelerle kriz yaşaması muhtemeldir ki bu da bölgede tansiyonun artmasına neden olabilir. Ayrıca, bu mesele İran’ın komşu ülkeler ve büyük güçlerle daha fazla sorun yaşamasına neden olacaktır diye düşünüyorum.

4 Kasım, İran İslam Cumhuriyeti için önemli bir gündür. ABD hükümeti için son tarih, İran’ın petrol alıcılarında sona eriyor. İran başta olmak üzere, İran’dan büyük miktarlarda petrol ithalatı gerçekleştiren alıcı ülkelere İran'dan o güne kadar olan petrol ithalatının yerini bulma fırsatı verilmiştir.

Petrol satışına bağlı olduğu için ABD’nin İran petrol ihracatını sıfıra indirmesi durumda ülke ekonomisi çökebilir. Ekonominin çökmesi halkın ayaklanmasına neden olacaktır. İran’ın bölgede yürüttüğü politika ABD’nin hoşuna gitmemektedir. Dolayısıyla İran’ın bazı bölgelerdeki faaliyetleri ABD çıkarlarına zıtlık arz etmektedir. ABD, İran’ın enerji piyasasındaki rolünü azaltırsa ve petrol ihracatını durdurursa, İran’ı zor günler bekleyecektir. İran’ın petrol ihracatının düşmesi durumunda Suudi Arabistan, Rusya ve Irak gibi dikkat çekici üretici ülkeler, petrol piyasalarında Tahran’ın yerine geçebilir. Obama Dönemi’ne bakıldığında İran ham petrolünün yerini çoğunlukla Rusya’nın Ural ve Irak’ın Kerkük petrolleri almıştır. İran bu duruma kendi payını daha fazla kaybetmeme amacıyla bazı müşterilerine indirim yaparak petrolünün satabilir.

Omid Shokri Kalehsar. Enerji Güvenliği Uzmanı. Washington

Twitter: @Ushukrik

uskenergy.com

Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Loading Bars
Son Haberler
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti öncesi açıklamalarda bulundu
Devlet Bahçeli MHP Genel Merkezi'nde
İbrahim Kalın'dan operasyon mesajı!
"Terör örgütünü NATO’ya aldınız da benim mi haberim yok"
AB'den Türkiye'ye yaptırım kararı! İşte Reuters'ın sızdırdığı liste
Erdoğan kritik toplantıda talimatı verdi!
NATO, Rusya'ya karşı hazırlanıyor
TÜRKSOY, Rusya'da "Doğu'nun Müzik Efsaneleri" konserleri düzenledi
Azerbaycan Milli Lideri Haydar Aliyev'in 96. doğum günü
‘Mahalle meclisleri’ yeniden devrede...
Tüm haberler