Orta Doğu’da Şerif Hüseyin ve Lawrence’ın Ruhu

Orta Doğu’da Şerif Hüseyin ve Lawrence’ın Ruhu

Geçtiğimiz Cumartesi günü İstanbul Sütlüce’de bir otelde Beyaz Hareket Vakfımızın organize ettiği “Türkiye’nin Küresel Vizyonu” temalı bir toplantıya iştirak ettim. Programın onur konuğu Avrupa Birliği Eski Bakanı Egemen Bağış’tı. Program’da Türkiye’nin ABD ve AB ile ilişkilerinin yanı sıra, Türkiye’nin Balkanlar, Avrasya ve Orta Doğu politikaları, İslam dünyası ile ilişkileri, ulusal ve uluslararası kriz ile meseleler katılımcılar tarafından ele alındı. Yazımızda da tartışacağımız üzere dikkatimi çeken konu bir katılımcının neden İslam ülkelerinin bir birlik kuramadığını sormasıydı. Bu soru sonrası aklıma Suudi Arabistan’da yapılan son operasyonlar ve Şerif Hüseyin geldi. Gündemimiz bir süredir Suudi Arabistan’da yapılan operasyonlarla meşgul. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın arkasında olduğu operasyonlarla aralarında veliahtların da olduğu birçok devlet adamı yolsuzluk suçlamasıyla gözaltına alındı. 1 prens ve 8 üst düzey görevli ise düşen helikopter sonucu öldü. Operasyonlarla yüzlerce kişiye ait hesaplar dondurulurken, ayrıca el konan yüzlerce milyar dolardan söz ediliyor. ABD’de bu operasyonları desteklediğini açıkladı. Akıllara ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Suudi Arabistan ziyaretinde Kral Salman ile imzaladığı 100 milyar dolarlık silah anlaşması geldi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman aynı zamanda ülkesinde “Ilımlı İslam Projesinin” en koyu taraftarından biri. Bu bağlamda başta ABD olmak üzere Batılı devletlerle de çok yakın ilişkilerde bulunuyor. Bu operasyonlarla Veliaht Prensin önü açılarak, Suudi Arabistan’da “Ilımlı İslam Projesinin” dizayn edildiği düşünülüyor. Suudi Arabistan şu an bölgede neredeyse tüm krizlerin merkezi konumunda. İran ile yaşanan gerginliğin ana hatlarını bir kenara bırakırsak, Yemen’den fırlatılan füzelerin, Lübnan Başbakanı Saad Hariri’nin istifasının adresi de Riyad yönetimi oldu. Suudi Arabistan’da açıkça bir dizayn yapılırken, Riyad yönetimi üzerinden bölgede İran’a karşı hamleler de yapılıyor. Daha öncede Katar üzerine bir abluka operasyonu yapılmıştı. Suudi Arabistan vatandaşı olan Hariri’nin de Veliaht Prens Muhammed bin Selman tarafından istifa ettirildiği iddia ediliyor. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Batı ile ve özellikle ABD ile yakın ilişkileri nedense Şerif Hüseyin’i bizlere hatırlatıyor. 1908 ve 1916 yılları arasında Osmanlı’nın Mekke Şerifliği görevini yürüten Şerif Hüseyin bin Ali, İngilizler ile kurduğu yakın ilişkiler sonrası 1916 yılında Arabistanlı Lawrence ile birlikte Osmanlıya karşı Arap isyanını başlattı ve 1916 yılında bağımsızlığını ve kendini Hicaz Kralı olarak ilan etti. Tarihimizde “Araplar bizi arkamızdan vurdu!” şeklinde geçen bu olayın aktörü Şerif Hüseyin gibi görülse de İngilizlerin sürdürdüğü pazarlıklar büyük bir rol oynamıştı. Ayrıca Şerif Hüseyin’in isyan hareketi ise büyük oranda çöllerde yaşayan bedevi kabileler yani paralı askerlerden oluşmuştu. Bahsedildiği kadar büyük bir Arap ordusunun olmadığı da birçok tarihi kaynak üzerinden ifade edildi. İngilizlerin Şerif Hüseyin’e yönelik yazdığı mektuplarda Hüseyin’e “Halife” sıfatıyla hitap ettikleri, aynı zamanda isyan için İngilizlerin büyük bir maddi destek verdiği yine bu mektuplarda da ortaya çıkmıştı. Osmanlı’dan kopartılan kutsal topraklar ve Orta Doğu’daki birçok toprak daha sonra Şerif Hüseyin ve oğulları arasında pay edilmiştir. Ürdün ve Irak gibi devletler yapay devletler olarak böyle kurulmuştur. Şerif Hüseyin’in oğulları Ürdün Kralı I. Abdullah ve Irak ve Suriye Kralı I. Faysal isyanın karşılığı olarak verilen devletleri yönetebilmiştir. Şerif Hüseyin ise İsrail devletinin bölgede İngilizler tarafından kurdurulmaya çalışılmasıyla yaptığı yanlışı ancak anlayabilmiş, 1924’te İbn-i Suud Abdülaziz’in saldırısıyla gücünden de olmuş, 1931 yılında sürgünde Ürdün’deki oğlunun yanında ölmüştür. Orta Doğu’daki Arap devletlerin tarihini bu açıdan iyi okumamız gerekmektedir. Halkları bir kenara koyarsak Arap devletlerinin ve yöneticilerinin Batı ile ilişkileri onların yaşam sahası içinde büyük önem arz etmektedir. İslam birliğinin, Şerif Hüseyin’in ihaneti ve Osmanlı’nın yıkılışı ile çöktüğünden beri Orta Doğu’dan kan ve savaş eksik olmadığı gibi, huzur ve barış bu coğrafyaya yabancı kelimeler haline gelmiştir. Orta Doğu’da huzurun ve barışının yeniden tesisinin yolu bu coğrafyayı onlarca yıldır dizayn eden Batı ile ittifaktan geçmemektedir. Batı için Orta Doğu okumaları yıllardır değişmeyen gerçeklerden oluşur. Bu gerçekler büyük oranda; Enerji kaynaklarının kontrolü, İsrail’in güvenliği ve İslam birliğinin engellenmesidir. Orta Doğu’da bu 3 gerçeğin devam etmesinin formülü de bu coğrafyada kan ve savaşın eksik olmamasından geçmektedir. Batılı gazetelerde “Suudi Arabistan, Yemen, Suriye, Irak, Libya” gibi devletlerin birkaç parçaya ayrıldığı Orta Doğu haritaları yıllardır kol geziyor. Daha önce Sykes-Picot haritaları ile Orta Doğu’yu bölen Batı’nın yeni haritalarında temel olarak bu 5 ülkeden 14 ülke çıkacağı iddia ediliyor. Belki de en bilinen harita bundan yaklaşık 4 yıl önce New York Times gazetesinde Robin Wright tarafından yayınlanmıştı. Haritaya göre; Irak’ın doğusunda bir Kürt bölgesi, ortasında bir Sünni devleti başkent Bağdat’ın güneyinde ise bir Şii devleti öngörülüyordu. Bu haritayı o tarihlerde paylaşsaydık bu bir komplo teorisi denebilirdi belki de. Ancak Türkiye’nin şu anki güney sınırlarıyla 2013 yılındaki bu haritayı bir karşılaştıralım. Ortak alan dikkat edileceği gibi Kürt bölgesinin genişliği değil mi? ABD’nin PYD’ye yönelik silah desteği ve yine İsrail’in Barzani’nin önderlik ettiği bağımsızlık referandumuna olan desteği 2013 yılında planlanan bu haritaya hizmet etmiş midir? Etmemiş midir? Bu haritaya en önemli darbeyi şüphesiz Türkiye’nin Fırat Kalkanı Operasyonu ve yine Türkiye, Rusya ve İran’ın Suriye ve Irak temelli ittifakı vurmuştur. Batılı gazetelerde Orta Doğu’yu paramparça gösteren haritalara bir kenara bırakırsak ve yeniden İslam birliği fikrine geri dönecek olursak, bunun yolu Batılı devletlerin bölgedeki söz hakkının bölgedeki devlet ve halklara devrini sağlamaktan geçecektir. Tarihsel olarak Orta Doğu’nun en büyük medeniyetleri Türkiye, İran, Mısır ve daha sonra önemli bir ekonomik güç olan Suudi Arabistan’ın reel bir ittifak kurması İslam birliği için tek şanstır. Türkiye ve İran’ın Rusya ile birlikte Orta Doğu’da Suriye ve Irak temelli sorunların çözümünde yakın ilişkilerde bulunması dönemsel olarak iyi bir gelişme sayılabilir. Ancak bu ittifakın ne kadar uzun vadeli olacağı konusu muammadır. Şimdilik Suriye ve Irak temelli kalacağı ön görülmektedir. Mısır’da Muhammed Mursi’nin Sisi tarafından darbe ile tasfiye edilmesi, Türkiye - Mısır ilişkilerini bıçak gibi kesmiştir. Bu ilişkiler henüz tam anlamıyla da inşa edilememiştir. Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin gerilimi ortadayken, ABD destekli Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın olası tahta geçişi, Türkiye ve Suudi Arabistan ilişkilerinin geleceği açısından şu anda pek de ümit vermemektedir. Siyasi konjonktürü ve gelecek perspektifini değerlendirdiğimiz de siyasi veya askeri bir ittifakın Orta Doğu’da kısa ve orta vadede kurulması çok mümkün görünmüyor. Tüm ülkeler için çekici olabilecek tek ittifak ekonomik ittifak olabilir. Bu bağlamda İslam İşbirliği Teşkilatı bir toplantı örgütü hüviyetinden kurtarılıp, ekonomik entegrasyon ve işbirliği örgütüne dönüştürülebilir. Ya da teşkilatın bu misyonu daha çok geliştirilebilir. İslam ülkelerinde ekonomik kalkınma ve refahın geliştirilmesi, bu ülkelerin daha bağımsı politikalar izlemesine imkân sağlayabilir. Sonuç olarak; Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın devlet ve halk iradesiyle gelişmeyen bir ittifakın İslam birliğine dönüşme ihtimali çok gerçekçi olmamakla birlikte bir ütopyadan ibarettir. Suudi Arabistan ve İran arasında her an bir savaşın çıkacağı beklentisi bölge için bir mezhep savaşı tehdidini doğurmaktadır. Bu savaş bu coğrafyanın sahibi olan halklara hiçbir şey kazandırmayacaktır. Türkiye bu noktada bölgesel diğer aktörler olan Rusya dâhil birçok devletle birlikte arabulucu rolü oynayıp, gerilimin azaltılmasına katkı sağlamalıdır. Şerif Hüseyin’i sadece bizlerin değil İslam birliğine hizmet etmeyen herkesin bir hatırlaması gerekiyor. Çünkü görünen o ki Şerif Hüseyin’in ve Lawrance’ın ruhları Orta Doğu’da yeniden dolaşıyor.

Kaynak: Bölge Postası

Türkiye'den Facebook, Twitter ve Youtube'a uyarı
Türkiye'den Facebook, Twitter ve Youtube'a uyarı
Bakan Faruk Özlü : Ülke olarak Ar-Ge ve inovasyon ekosistemimizi güçlendiren politikalar izliyoruz (ÖZEL)
Bakan Faruk Özlü : Ülke olarak Ar-Ge ve inovasyon ekosistemimizi güçlendiren politikalar izliyoruz (ÖZEL)
Yerli oto’da tarihi aşama
Yerli oto’da tarihi aşama
Loading Bars
Son Haberler
Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Tüm haberler