Orta Doğu’da Şerif Hüseyin ve Lawrence’ın Ruhu

Orta Doğu’da Şerif Hüseyin ve Lawrence’ın Ruhu

Geçtiğimiz Cumartesi günü İstanbul Sütlüce’de bir otelde Beyaz Hareket Vakfımızın organize ettiği “Türkiye’nin Küresel Vizyonu” temalı bir toplantıya iştirak ettim. Programın onur konuğu Avrupa Birliği Eski Bakanı Egemen Bağış’tı. Program’da Türkiye’nin ABD ve AB ile ilişkilerinin yanı sıra, Türkiye’nin Balkanlar, Avrasya ve Orta Doğu politikaları, İslam dünyası ile ilişkileri, ulusal ve uluslararası kriz ile meseleler katılımcılar tarafından ele alındı. Yazımızda da tartışacağımız üzere dikkatimi çeken konu bir katılımcının neden İslam ülkelerinin bir birlik kuramadığını sormasıydı. Bu soru sonrası aklıma Suudi Arabistan’da yapılan son operasyonlar ve Şerif Hüseyin geldi. Gündemimiz bir süredir Suudi Arabistan’da yapılan operasyonlarla meşgul. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın arkasında olduğu operasyonlarla aralarında veliahtların da olduğu birçok devlet adamı yolsuzluk suçlamasıyla gözaltına alındı. 1 prens ve 8 üst düzey görevli ise düşen helikopter sonucu öldü. Operasyonlarla yüzlerce kişiye ait hesaplar dondurulurken, ayrıca el konan yüzlerce milyar dolardan söz ediliyor. ABD’de bu operasyonları desteklediğini açıkladı. Akıllara ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Suudi Arabistan ziyaretinde Kral Salman ile imzaladığı 100 milyar dolarlık silah anlaşması geldi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman aynı zamanda ülkesinde “Ilımlı İslam Projesinin” en koyu taraftarından biri. Bu bağlamda başta ABD olmak üzere Batılı devletlerle de çok yakın ilişkilerde bulunuyor. Bu operasyonlarla Veliaht Prensin önü açılarak, Suudi Arabistan’da “Ilımlı İslam Projesinin” dizayn edildiği düşünülüyor. Suudi Arabistan şu an bölgede neredeyse tüm krizlerin merkezi konumunda. İran ile yaşanan gerginliğin ana hatlarını bir kenara bırakırsak, Yemen’den fırlatılan füzelerin, Lübnan Başbakanı Saad Hariri’nin istifasının adresi de Riyad yönetimi oldu. Suudi Arabistan’da açıkça bir dizayn yapılırken, Riyad yönetimi üzerinden bölgede İran’a karşı hamleler de yapılıyor. Daha öncede Katar üzerine bir abluka operasyonu yapılmıştı. Suudi Arabistan vatandaşı olan Hariri’nin de Veliaht Prens Muhammed bin Selman tarafından istifa ettirildiği iddia ediliyor. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Batı ile ve özellikle ABD ile yakın ilişkileri nedense Şerif Hüseyin’i bizlere hatırlatıyor. 1908 ve 1916 yılları arasında Osmanlı’nın Mekke Şerifliği görevini yürüten Şerif Hüseyin bin Ali, İngilizler ile kurduğu yakın ilişkiler sonrası 1916 yılında Arabistanlı Lawrence ile birlikte Osmanlıya karşı Arap isyanını başlattı ve 1916 yılında bağımsızlığını ve kendini Hicaz Kralı olarak ilan etti. Tarihimizde “Araplar bizi arkamızdan vurdu!” şeklinde geçen bu olayın aktörü Şerif Hüseyin gibi görülse de İngilizlerin sürdürdüğü pazarlıklar büyük bir rol oynamıştı. Ayrıca Şerif Hüseyin’in isyan hareketi ise büyük oranda çöllerde yaşayan bedevi kabileler yani paralı askerlerden oluşmuştu. Bahsedildiği kadar büyük bir Arap ordusunun olmadığı da birçok tarihi kaynak üzerinden ifade edildi. İngilizlerin Şerif Hüseyin’e yönelik yazdığı mektuplarda Hüseyin’e “Halife” sıfatıyla hitap ettikleri, aynı zamanda isyan için İngilizlerin büyük bir maddi destek verdiği yine bu mektuplarda da ortaya çıkmıştı. Osmanlı’dan kopartılan kutsal topraklar ve Orta Doğu’daki birçok toprak daha sonra Şerif Hüseyin ve oğulları arasında pay edilmiştir. Ürdün ve Irak gibi devletler yapay devletler olarak böyle kurulmuştur. Şerif Hüseyin’in oğulları Ürdün Kralı I. Abdullah ve Irak ve Suriye Kralı I. Faysal isyanın karşılığı olarak verilen devletleri yönetebilmiştir. Şerif Hüseyin ise İsrail devletinin bölgede İngilizler tarafından kurdurulmaya çalışılmasıyla yaptığı yanlışı ancak anlayabilmiş, 1924’te İbn-i Suud Abdülaziz’in saldırısıyla gücünden de olmuş, 1931 yılında sürgünde Ürdün’deki oğlunun yanında ölmüştür. Orta Doğu’daki Arap devletlerin tarihini bu açıdan iyi okumamız gerekmektedir. Halkları bir kenara koyarsak Arap devletlerinin ve yöneticilerinin Batı ile ilişkileri onların yaşam sahası içinde büyük önem arz etmektedir. İslam birliğinin, Şerif Hüseyin’in ihaneti ve Osmanlı’nın yıkılışı ile çöktüğünden beri Orta Doğu’dan kan ve savaş eksik olmadığı gibi, huzur ve barış bu coğrafyaya yabancı kelimeler haline gelmiştir. Orta Doğu’da huzurun ve barışının yeniden tesisinin yolu bu coğrafyayı onlarca yıldır dizayn eden Batı ile ittifaktan geçmemektedir. Batı için Orta Doğu okumaları yıllardır değişmeyen gerçeklerden oluşur. Bu gerçekler büyük oranda; Enerji kaynaklarının kontrolü, İsrail’in güvenliği ve İslam birliğinin engellenmesidir. Orta Doğu’da bu 3 gerçeğin devam etmesinin formülü de bu coğrafyada kan ve savaşın eksik olmamasından geçmektedir. Batılı gazetelerde “Suudi Arabistan, Yemen, Suriye, Irak, Libya” gibi devletlerin birkaç parçaya ayrıldığı Orta Doğu haritaları yıllardır kol geziyor. Daha önce Sykes-Picot haritaları ile Orta Doğu’yu bölen Batı’nın yeni haritalarında temel olarak bu 5 ülkeden 14 ülke çıkacağı iddia ediliyor. Belki de en bilinen harita bundan yaklaşık 4 yıl önce New York Times gazetesinde Robin Wright tarafından yayınlanmıştı. Haritaya göre; Irak’ın doğusunda bir Kürt bölgesi, ortasında bir Sünni devleti başkent Bağdat’ın güneyinde ise bir Şii devleti öngörülüyordu. Bu haritayı o tarihlerde paylaşsaydık bu bir komplo teorisi denebilirdi belki de. Ancak Türkiye’nin şu anki güney sınırlarıyla 2013 yılındaki bu haritayı bir karşılaştıralım. Ortak alan dikkat edileceği gibi Kürt bölgesinin genişliği değil mi? ABD’nin PYD’ye yönelik silah desteği ve yine İsrail’in Barzani’nin önderlik ettiği bağımsızlık referandumuna olan desteği 2013 yılında planlanan bu haritaya hizmet etmiş midir? Etmemiş midir? Bu haritaya en önemli darbeyi şüphesiz Türkiye’nin Fırat Kalkanı Operasyonu ve yine Türkiye, Rusya ve İran’ın Suriye ve Irak temelli ittifakı vurmuştur. Batılı gazetelerde Orta Doğu’yu paramparça gösteren haritalara bir kenara bırakırsak ve yeniden İslam birliği fikrine geri dönecek olursak, bunun yolu Batılı devletlerin bölgedeki söz hakkının bölgedeki devlet ve halklara devrini sağlamaktan geçecektir. Tarihsel olarak Orta Doğu’nun en büyük medeniyetleri Türkiye, İran, Mısır ve daha sonra önemli bir ekonomik güç olan Suudi Arabistan’ın reel bir ittifak kurması İslam birliği için tek şanstır. Türkiye ve İran’ın Rusya ile birlikte Orta Doğu’da Suriye ve Irak temelli sorunların çözümünde yakın ilişkilerde bulunması dönemsel olarak iyi bir gelişme sayılabilir. Ancak bu ittifakın ne kadar uzun vadeli olacağı konusu muammadır. Şimdilik Suriye ve Irak temelli kalacağı ön görülmektedir. Mısır’da Muhammed Mursi’nin Sisi tarafından darbe ile tasfiye edilmesi, Türkiye - Mısır ilişkilerini bıçak gibi kesmiştir. Bu ilişkiler henüz tam anlamıyla da inşa edilememiştir. Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin gerilimi ortadayken, ABD destekli Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın olası tahta geçişi, Türkiye ve Suudi Arabistan ilişkilerinin geleceği açısından şu anda pek de ümit vermemektedir. Siyasi konjonktürü ve gelecek perspektifini değerlendirdiğimiz de siyasi veya askeri bir ittifakın Orta Doğu’da kısa ve orta vadede kurulması çok mümkün görünmüyor. Tüm ülkeler için çekici olabilecek tek ittifak ekonomik ittifak olabilir. Bu bağlamda İslam İşbirliği Teşkilatı bir toplantı örgütü hüviyetinden kurtarılıp, ekonomik entegrasyon ve işbirliği örgütüne dönüştürülebilir. Ya da teşkilatın bu misyonu daha çok geliştirilebilir. İslam ülkelerinde ekonomik kalkınma ve refahın geliştirilmesi, bu ülkelerin daha bağımsı politikalar izlemesine imkân sağlayabilir. Sonuç olarak; Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın devlet ve halk iradesiyle gelişmeyen bir ittifakın İslam birliğine dönüşme ihtimali çok gerçekçi olmamakla birlikte bir ütopyadan ibarettir. Suudi Arabistan ve İran arasında her an bir savaşın çıkacağı beklentisi bölge için bir mezhep savaşı tehdidini doğurmaktadır. Bu savaş bu coğrafyanın sahibi olan halklara hiçbir şey kazandırmayacaktır. Türkiye bu noktada bölgesel diğer aktörler olan Rusya dâhil birçok devletle birlikte arabulucu rolü oynayıp, gerilimin azaltılmasına katkı sağlamalıdır. Şerif Hüseyin’i sadece bizlerin değil İslam birliğine hizmet etmeyen herkesin bir hatırlaması gerekiyor. Çünkü görünen o ki Şerif Hüseyin’in ve Lawrance’ın ruhları Orta Doğu’da yeniden dolaşıyor.

Kaynak: Bölge Postası

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
Gürcistan Dışişleri Bakanı Zalkaliani: Türkiye Gürcistan'ın toprak bütünlüğünü destekliyor
Gürcistan Dışişleri Bakanı Zalkaliani: Türkiye Gürcistan'ın toprak bütünlüğünü destekliyor
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Loading Bars
Son Haberler
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 'kadına şiddete sıfır tolerans' mesajı: Yıllardır topyekûn bir mücadele içindeyiz
Türk İHA’larından PKK işgalindeki bölgelerde yoğun faaliyet
Rüzgarın gücünü hissedeceğiz
Kabine toplanıyor: Cumhurbaşkanı Erdoğan önemli kararları açıklayacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye'ye yatırım yapan kazanmaya devam edecektir
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 10 büyükelçiye Kavala tepkisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kimse görevini yapanların kılına dokunamaz
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İletişim meselesini başkalarına havale edemeyiz
İletişim Başkanı Altun: Karşımızda bir yalan endüstrisi var
Cumhurbaşkanı Erdoğan 'Milli Görüş Sempozyumu'nda konuştu
Barış Pınarı bölgesinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Afrika ile ticaret hacim 25 milyar doları aştı: El ele kalkınma modeli
Soros ne ise Kavala odur
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan BAYKAR tesislerine taziye ziyareti
Cumhurbaşkanı Erdoğan 1. Su Şurası'nda konuştu: Artık zorunluluk haline geldi ;
7 kritik anlaşma
TRT World Forum 2021’de dünyanın yeni güç haritası masaya yatırıldı
TRT World Forum 2021 “Türkiye’de üretilen içerik dünyaya yayılıyor”
Fuat Oktay: Enflasyonu tek haneye düşüreceğiz
Bakan Çavuşoğlu Güney Kore'ye gidiyor
Son dakika! Ankara'da Maden Tetkik ve Arama (MTA) Yerleşkesinde korkutan patlama
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Afrika'da FETÖ mesajı: Beladan bu ülkelerin de kurtulmasını istiyoruz
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: Küresel sorunlar, küresel çözümler gerektiriyor
Afganistan’daki son Yahudi İstanbul’da
Altun: Krizlere karşı iş birliğinde Türkiye örnek teşkil etmeyi amaçlıyor
Albayrak Grubu'nun sağladığı teşviklerden üreticiler memnun: Hedef 550 bin ton pancardan 82 bin ton şeker üretimi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan dünyaya reform çağrısı
Bakan Muş 'Cumhuriyet tarihinde ilk' diyerek duyurdu: Türkiye'nin dünya ihracatından aldığı pay ilk kez yüzde 1'in üzerine çıktı
AK Parti'den büyükelçilerin 'Osman Kavala' çağrısına tepki: Yanlış beyanatları en güçlü şekilde reddediyoruz
Erdoğan’dan sömürge düzenine tepki: Korktukça zulüm Afrika’yı sarar
Afrika’yla daha fazla ticaret
Aliya İzzetbegoviç savaşta, siyasette, hayatın her alanında ve en zor şartlarda dahi insan olmanın,vicdanın ve ahlakın timsali olmuştu - Yalçın Topçu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2021'i yüzde dokuzluk büyüme ile tamamlamayı öngörüyoruz
Motorine 23 kuruş zam
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: 7 alanda anlaşma imzaladık
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Özdemir Bayraktar için taziye mesajları
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakan Bilgin'i kabul etti
Karadeniz'den sonra sıra Akdeniz'de: Altı ayrı sahada petrol aranacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı: 109 ton altın için yeni adım
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: Resmi törenle karşılandı
Akkuyu NGS yalnızca inşaat sürecinde Türkiye ekonomisine 6 milyar liralık katkı sunacak
Bir günde bir yıllık ihracat
Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na tepki: Vesayet günleri geride kaldı
Ahmed Cevad Ahundzade
Merkel'in veda ziyareti: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Almanya Başbakanı Merkel'den önemli açıklamalar
Bakan Muş açıkladı: Bir günde 1,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı
Erdoğan-Merkel görüşmesi başladı
Yunanistan'a kaçmaya çalışan FETÖ mensupları yakalandı
Bakan Akar, Polonyalı mevkidaşı ile görüştü
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Topçu: “Bilim alanındaki gelişmeleri önemsiyorum”
Taliban heyetiyle görüşme sonrası Bakan Çavuşoğlu'ndan ilk açıklama: Beklentimiz güvenlik
Sürpriz görüşme: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Temel Karamollaoğlu bir araya gelecek
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketi rotasını Türkiye’ye çevirdi
Türk SİHA'sına bir talip daha: Fas, Cezayir ve Ruanda'nın ardından Nijerya da sıraya girdi
Türkiye ve Avrupa’ya ihraç ettiği doğalgazı 16 milyar metreküpe çıkaracak
TUSAŞ'ın kuracağı tesis Türkiye'de bir ilk olacak
Savunma Sanayi Başkanı Demir: Katmanlı hava savunma sistemimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz
Savunma Sanayi Başkanı Demir İKA ACROB'un detaylarını açıkladı
Bakan Çavuşoğlu Alman mevkidaşı ile görüştü
Bakan Akar: Gereken ne varsa zamanı gelince yapılacak
Erdoğan Ankara'nın başkent oluşunun yıl dönümünü kutladı
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Cumhurbaşkanı Erdoğan Endonezya Dışişleri Bakanını kabul etti
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay Boğaziçi'nde rektörün makam aracının üzerine çıkan vandala tepki: Öğrenci olamaz
Bakan Dönmez'den doğal gaz açıklaması: Fiyat artışı olacak mı?
Bakan Pakdemirli: 'Yanan alanlar tekrar ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılmaz' nokta!
Türkiye ile Endonezya aşı sertifikalarını karşılıklı tanıyacak
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan Türkiye'nin F-16 teklifiyle ilgili açıklama: Alternatif olarak değerlendirilebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye yeni bir göç yükünü kaldıramaz
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan dikkat çeken Afganistan açıklaması: Kabil'e gitmeyi planlıyoruz
Yunanistan'a kaçmaya çalışan 11 terörist yakalandı
Devlet Bahçeli: Sorulacak hesabımız büyüktür
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan mesleki eğitime iki yeni müjde
Fahrettin Altun'dan 'siyasi cinayetler olacak' iddialarına yanıt: Korku iklimi oluşturmaya çalışıyorlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye'de en kısa sürede gereken adımları atacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan iklim değişikliği mesajı
AK Parti Sözcüsü Çelik: 'Siyasi cinayet' spekülasyonları ilkesiz ve utanç verici
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
TÜMOSAN geliştirdi: Yüzde 100 yerli ve milli Pusat Konya Bilim Festivalinde sergileniyor
Ruanda Türkiye’den SİHA almak istiyor
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi bugün toplanacak
Fırat Kalkanı Bölgesinde terör saldırısı: 2 şehit
Cumhurbaşkanı Erdoğan Adana'da gençlerle bir araya geldi: Bizimki TEKNOFEST kuşağı
Afrika çıkarması
Bahçeli'den Boğaziçi açıklaması: Öğrenci değil provokatörler
Bakan Çavuşoğlu'ndan Biden'a sert tepki: ABD Türkiye'yi suçlamak yerine kendi yanlış politikalarından vazgeçsin
Irak'ın kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Bakan Dönmez: Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijerya yolcusu
AKINCI'nın gözünden Bayraktar TB2: İstanbul kanatlarımın altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan milli elektrikli lokomotif müjdesi
Bakan Akar'dan Yunanistan'a: Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamazsınız
Dışişleri'nden İsrail'e kınama
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’yi kabul etti
Türkiye'den F-16 adımı: ABD'ye teklif mektubu iletildi
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 3600 ek göstergeyi 2022 sonuna kadar çözeceğiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan Putin ile görüştü
Kuzey Irak'ta hava hareketliliği: Türk SİHA'ları kanatlandı
İhracat beklentisi dördüncü çeyrekte arttı
Dışişleri Bakanlığı'ndan Pakistan'a taziye mesajı
Tüm haberler