Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor

Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor

M.Fatih Öztosun

Son yedi yılda Kuşak ve Yol Girişimi’nin hızla hayata geçirilmesine paralel olarak, özellikle Çin’in Afrika’daki yatırımlarına yönelik “Borç Tuzağı” tezlerinin olgunlaşmasıyla birlikte Çin’in Kuşak ve Yol yatırımlarına karşı uluslararası toplumda yeni bir “Çin şüpheciliği” akımı kök salmaya başladı. Daha sonra KOVİD-19 süreci ile birlikte, Çin’in virüs konusunda uluslararası toplumu kasten geç haberdar ettiği ve yerel vaka verilerini çarpıttığı ithamları nedeniyle kendisine yönelik şüpheler daha da derinleşmeye ve zemin kazanmaya başladı. En nihayetinde bütün bunlara ilaveten Dünya Sağlık Örgütü’nün çok bariz bir biçimde algılanan Çin yanlısı açıklamaları ve pandemi hakkında Çin’le bağlantılı dezenfermasyon girişimleri nedeniyle Çin’e karşı bu yeni şüphecilik algısı daha da katlanmaya devam etti.

Kuşak ve Yol stratejisi kapsamında yapılan önemli demiryolu, karayolu, stratejik liman gibi yatırımlara ve bunlara uluslararası ilgiye rağmen, Pekin’in şüpheli stratejik yaklaşımına yönelik eleştiriler son yıllarda daha da arttı. Pakistan, Myanmar ve Malezya'daki demiryolu gibi bazı projelerin yüksek profilli iptalleri, bu ülkelerin önemli projelerin inşaat maliyetlerini ödeyemeyeceği ve Pekin’e on yıllarca sürebilecek muazzam bir borçlanma sürecine gireceği endişelerinden kaynaklanıyordu. Amerika Birleşik Devletleri ve diğer Batı ülkeleri, Pekin'den gelen bu "borç diplomasisi"nin Çin'in dünya üzerindeki etkisini güçlendireceği ve demokratik hükümetleri engelleyeceği konusunda potansiyel Kuşak ve Yol ortaklarını uyardı. Bu konuda özellikle Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Huavey’in 5G projesini hedef alarak, Çin’in “Dijital İpek Yolu” stratejisi kapsamındaki bilişim teknolojisi yatırımlarına karşı müttefiklerini uyarmak için AB ülkelerine yeni ziyaretler gerçekleştirdi.

Atlantic Council’ın Küresel İşletme ve Ekonomi Programı direktörü Bart Oosterveld’e göre Çin, borç diplomasisi meselelerini anlamıyor veya bundan endişelenmiyor. Oosterveld, Pekin’in Kuşak ve Yol projelerinin ortak ülkelerdeki küresel ticaret ve kalkınma için sağladığı faydaları alenen övse de, projeleri (ağırlıklı olarak Çinli) yatırımcılar için para kazanması gereken altyapı yatırımları olarak gördüğünü düşünüyor. Askeri açıdan şüpheciliği besleyen konulara bakıldığında ise, Vaşington, Çin'in Asya ve Avrupa'da stratejik altyapı yatırımları yapmasını ve hatta Yunanistan'daki Pire ve Pakistan'daki Gvadar gibi stratejik limanlara sahip olacağı yeni anlaşmalarla ilgili endişelerini dile getirdi. Avrupalı ortaklarını, transatlantik birliği zayıflatacağından ve Çin'in limanlar ve karayolu ağları gibi Avrupa savunması için kritik altyapıya erişmesi endişesiyle girişime katılmaktan vazgeçirmeye çalıştı. Atlantic Council Kıdemli Üyesi Robert Dohner'a göre, Kuşak ve Yol’un başarısı ve ABD için ortaya koyduğu zorluklar, yalnızca Çin'in getirdiği kaynakların miktarına değil, aynı zamanda Çin'in karşılaşacağı kaçınılmaz eleştirilere yanıt verme ve Kuşak ve Yol’u uluslararası ve çok taraflı yatırım kredilerinin gelişmiş standartları ve koşulları ile daha şeffaf ve tutarlı hale getirme konusunda ne kadar becerikli olduğuna da bağlıdır. Uluslararası ilgili ortamlardaki bu yeni Çin şüpheciliği, Çin'in Kuşak ve Yol kapsamındaki stratejik yatırımlarına ve “Maske Diplomasisi” ile gerçekleştirdiği “Sağlık İpek Yolu” girişimlerine gölge düşürmeye devam etmektedir.

Çin şüpheciliği, Uygur özerk bölgesindeki gizli toplama kamplarından sonra KOVİD-19 salgını ile birlikte, Çin’in yerel pandemi verilerini çarpıttığı gerekçesiyle yeniden uluslararası toplumun gündemine geldi. Bazı uzmanlar Çin'in Coronavirus verilerinin şüpheyle incelenmesi gerektiğini ifade ettiler. Yerel düzeyde “ulusal sağlık kodu sistemi” uygulamasıyla alınan tüm tedbirlere rağmen birçok Çinli, şüpheci yaklaşımını sürdürdü. Vuhanlı bir blog yazarı, “Bir zamanlar partiye bu kadar sadık olan emekliler kuşağı bile bu saçmalığa inanmıyor. Çin şu anda sıfır vakaya sahip olduğunu Batı'ya kanıtlamaya çalışıyor. Ama bu bir slogandan başka bir şey değil.” dedi. ABD merkezli Çinli blog yazarı ve biyokimyacı Fang Couzı (Fang Zhouzi/方舟子) ise Pekin'den gelen resmi verileri ağır bir şekilde eleştirdi. Twitter'da yaptığı eleştirisinde “ekonomi adına istatistikler konusunda yalan söyleyen yerel yetkililere kimsenin inanmaması gerektiğini” söyledi.

Çinghua (Tsinghua/清华) Üniversitesi profesörü Şü Cangrun (Xu Zhangrun/许章润) ise, üniversite tarafından rütbesinin düşürülmesine ve öğretim, yazım ve yayıncılıktan men edilmesine neden olan “Öfkeli Halk Artık Korkmuyor” başlıklı makalesinde ÇKP ve Şi Cinping yönetimini dijital otoriterlikleri nedeniyle çok sert bir üslupla eleştirmişti. Profesör Şü makalesinde, ülkenin ve vatandaşlarının “büyük veri totalitarizmi (大 数据极权主义)” ve onun “WeChat Terörizmi (微信恐怖主义)” tarafından yönetildiğini vurguladı ve şu ifadelere yer verdi: “Salgın karşısında, Hubey vilayeti genelinde ve Ciangşia şehrinde hastaneye kaldırılmamış ve tıbbi tedavi arayacak yeri olmayan sayısız hasta ve feryat edenler var. Yani kaç kişinin öldüğü hala bilinmiyor. Toplumun ve insanların dışlanması, tüm bilgi kaynaklarının kesilmesi ve sadece parti medyasından propaganda yapılmasına izin verilmesi, eğer gerçekten bir devse, bu ülkeyi sonsuza kadar sakat bir dev olarak bırakacaktır.”

ABD’de 2020 yılı başkanlık seçimi sürecinde yeniden aday Trump’ın sıklıkla “Çin Virüsü” ifadesini kullanmasıyla küresel düzeyde artık makro bir zemin bulan Çin şüpheciliğinin uluslararası toplumda gerçek bir “sinofobi”ye dönüşmemesi için Çin’in şeffaflık yoksunluğunu kesinlikle terk etmesi ve kendisine yönelik tüm yapıcı stratejik eleştirilere saygı duymasını öğrenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde Çin Virüsü ifadesi ile başlayan bu yeni Çin şüpheciliği süreci öncelikle yurtdışında bulunan Çin vatandaşlarına karşı “sinopati” den “antisinopati”ye evrilerek ekonomiden kültür ve sanat alanlarına kadar dalga dalga tüm alanlara yayılıp üst düzey diplomatik ilişkilere varana kadar olumsuz etkisini hızla gösterecektir.

Yazar: Mehmet Fatih Öztosun, Çin Uzmanı

Not: Çin veya Çin vatandaşlarına yönelik bireysel veya kurumsal ilgi, övgü ve sevgiyi tanımlayan "sinopati" ve Çin veya Çin vatandaşlarına yönelik bireysel veya kurumsal ihmal, yergi ve nefreti tanımlayan "antisinopati" terimleri uluslararası politika ile ilgili siyasi duygular için yeni bir sınıflandırma aracı olarak uluslarası Çin çalışmaları literatürüne katkı sağlamak amacıyla yazar tarafından ilk kez bu makalede kullanılmıştır.

Kaynaklar:

[1] David A. Wemer: “Skepticism casts a shadow over China’s Belt and Road Summit”, Atlantic Council, April 25, 2019, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/skepticism-casts-a-shadow-over-china-s-belt-and-road-summit/

2 许章润:《愤怒的人民已不再恐惧》,新华侨网,2020年07月06日,https://cfcnews.com/297321/许章润:愤怒的人民已不再恐惧/

[1] David A. Wemer: “Skepticism casts a shadow over China’s Belt and Road Summit”, Atlantic Council, April 25, 2019, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/skepticism-casts-a-shadow-over-china-s-belt-and-road-summit/

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
Ahmed Cevad Ahundzade
Ahmed Cevad Ahundzade
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
AZAL, Ermenistan hava sahasını kullanmaya başladı
AZAL, Ermenistan hava sahasını kullanmaya başladı
Loading Bars
Son Haberler
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İletişim meselesini başkalarına havale edemeyiz
İletişim Başkanı Altun: Karşımızda bir yalan endüstrisi var
Cumhurbaşkanı Erdoğan 'Milli Görüş Sempozyumu'nda konuştu
Barış Pınarı bölgesinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Afrika ile ticaret hacim 25 milyar doları aştı: El ele kalkınma modeli
Soros ne ise Kavala odur
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan BAYKAR tesislerine taziye ziyareti
Cumhurbaşkanı Erdoğan 1. Su Şurası'nda konuştu: Artık zorunluluk haline geldi ;
7 kritik anlaşma
TRT World Forum 2021’de dünyanın yeni güç haritası masaya yatırıldı
TRT World Forum 2021 “Türkiye’de üretilen içerik dünyaya yayılıyor”
Fuat Oktay: Enflasyonu tek haneye düşüreceğiz
Bakan Çavuşoğlu Güney Kore'ye gidiyor
Son dakika! Ankara'da Maden Tetkik ve Arama (MTA) Yerleşkesinde korkutan patlama
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Afrika'da FETÖ mesajı: Beladan bu ülkelerin de kurtulmasını istiyoruz
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: Küresel sorunlar, küresel çözümler gerektiriyor
Afganistan’daki son Yahudi İstanbul’da
Altun: Krizlere karşı iş birliğinde Türkiye örnek teşkil etmeyi amaçlıyor
Albayrak Grubu'nun sağladığı teşviklerden üreticiler memnun: Hedef 550 bin ton pancardan 82 bin ton şeker üretimi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan dünyaya reform çağrısı
Bakan Muş 'Cumhuriyet tarihinde ilk' diyerek duyurdu: Türkiye'nin dünya ihracatından aldığı pay ilk kez yüzde 1'in üzerine çıktı
AK Parti'den büyükelçilerin 'Osman Kavala' çağrısına tepki: Yanlış beyanatları en güçlü şekilde reddediyoruz
Erdoğan’dan sömürge düzenine tepki: Korktukça zulüm Afrika’yı sarar
Afrika’yla daha fazla ticaret
Aliya İzzetbegoviç savaşta, siyasette, hayatın her alanında ve en zor şartlarda dahi insan olmanın,vicdanın ve ahlakın timsali olmuştu - Yalçın Topçu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2021'i yüzde dokuzluk büyüme ile tamamlamayı öngörüyoruz
Motorine 23 kuruş zam
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: 7 alanda anlaşma imzaladık
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Özdemir Bayraktar için taziye mesajları
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakan Bilgin'i kabul etti
Karadeniz'den sonra sıra Akdeniz'de: Altı ayrı sahada petrol aranacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı: 109 ton altın için yeni adım
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: Resmi törenle karşılandı
Akkuyu NGS yalnızca inşaat sürecinde Türkiye ekonomisine 6 milyar liralık katkı sunacak
Bir günde bir yıllık ihracat
Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na tepki: Vesayet günleri geride kaldı
Ahmed Cevad Ahundzade
Merkel'in veda ziyareti: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Almanya Başbakanı Merkel'den önemli açıklamalar
Bakan Muş açıkladı: Bir günde 1,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı
Erdoğan-Merkel görüşmesi başladı
Yunanistan'a kaçmaya çalışan FETÖ mensupları yakalandı
Bakan Akar, Polonyalı mevkidaşı ile görüştü
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Topçu: “Bilim alanındaki gelişmeleri önemsiyorum”
Taliban heyetiyle görüşme sonrası Bakan Çavuşoğlu'ndan ilk açıklama: Beklentimiz güvenlik
Sürpriz görüşme: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Temel Karamollaoğlu bir araya gelecek
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketi rotasını Türkiye’ye çevirdi
Türk SİHA'sına bir talip daha: Fas, Cezayir ve Ruanda'nın ardından Nijerya da sıraya girdi
Türkiye ve Avrupa’ya ihraç ettiği doğalgazı 16 milyar metreküpe çıkaracak
TUSAŞ'ın kuracağı tesis Türkiye'de bir ilk olacak
Savunma Sanayi Başkanı Demir: Katmanlı hava savunma sistemimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz
Savunma Sanayi Başkanı Demir İKA ACROB'un detaylarını açıkladı
Bakan Çavuşoğlu Alman mevkidaşı ile görüştü
Bakan Akar: Gereken ne varsa zamanı gelince yapılacak
Erdoğan Ankara'nın başkent oluşunun yıl dönümünü kutladı
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Cumhurbaşkanı Erdoğan Endonezya Dışişleri Bakanını kabul etti
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay Boğaziçi'nde rektörün makam aracının üzerine çıkan vandala tepki: Öğrenci olamaz
Bakan Dönmez'den doğal gaz açıklaması: Fiyat artışı olacak mı?
Bakan Pakdemirli: 'Yanan alanlar tekrar ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılmaz' nokta!
Türkiye ile Endonezya aşı sertifikalarını karşılıklı tanıyacak
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan Türkiye'nin F-16 teklifiyle ilgili açıklama: Alternatif olarak değerlendirilebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye yeni bir göç yükünü kaldıramaz
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan dikkat çeken Afganistan açıklaması: Kabil'e gitmeyi planlıyoruz
Yunanistan'a kaçmaya çalışan 11 terörist yakalandı
Devlet Bahçeli: Sorulacak hesabımız büyüktür
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan mesleki eğitime iki yeni müjde
Fahrettin Altun'dan 'siyasi cinayetler olacak' iddialarına yanıt: Korku iklimi oluşturmaya çalışıyorlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye'de en kısa sürede gereken adımları atacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan iklim değişikliği mesajı
AK Parti Sözcüsü Çelik: 'Siyasi cinayet' spekülasyonları ilkesiz ve utanç verici
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
TÜMOSAN geliştirdi: Yüzde 100 yerli ve milli Pusat Konya Bilim Festivalinde sergileniyor
Ruanda Türkiye’den SİHA almak istiyor
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi bugün toplanacak
Fırat Kalkanı Bölgesinde terör saldırısı: 2 şehit
Cumhurbaşkanı Erdoğan Adana'da gençlerle bir araya geldi: Bizimki TEKNOFEST kuşağı
Afrika çıkarması
Bahçeli'den Boğaziçi açıklaması: Öğrenci değil provokatörler
Bakan Çavuşoğlu'ndan Biden'a sert tepki: ABD Türkiye'yi suçlamak yerine kendi yanlış politikalarından vazgeçsin
Irak'ın kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Bakan Dönmez: Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijerya yolcusu
AKINCI'nın gözünden Bayraktar TB2: İstanbul kanatlarımın altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan milli elektrikli lokomotif müjdesi
Bakan Akar'dan Yunanistan'a: Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamazsınız
Dışişleri'nden İsrail'e kınama
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’yi kabul etti
Türkiye'den F-16 adımı: ABD'ye teklif mektubu iletildi
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 3600 ek göstergeyi 2022 sonuna kadar çözeceğiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan Putin ile görüştü
Kuzey Irak'ta hava hareketliliği: Türk SİHA'ları kanatlandı
İhracat beklentisi dördüncü çeyrekte arttı
Dışişleri Bakanlığı'ndan Pakistan'a taziye mesajı
Paris Anlaşması Meclis'ten geçti BM'den ilk mesaj geldi: Memnuniyetle karşılıyoruz
Hedef sınır güvenliğinde dünya pazarı
Bakan Soylu: Önümüzde bir sonbahar-kış operasyonu var
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yasama yılı bitmeden yeni anayasayı neticeye ulaştırabiliriz
İstanbul Havalimanı başarılarına başarı ekledi: Dünyanın en iyilerinde 2’nci sırada
Bakan Çavuşoğlu Ukrayna'ya gidiyor
İçişleri Bakanı Soylu: 127 teröristi etkisiz hale getirdik, bunların 39'u üst düzey
Tüm haberler