Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor

Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor

M.Fatih Öztosun

Son yedi yılda Kuşak ve Yol Girişimi’nin hızla hayata geçirilmesine paralel olarak, özellikle Çin’in Afrika’daki yatırımlarına yönelik “Borç Tuzağı” tezlerinin olgunlaşmasıyla birlikte Çin’in Kuşak ve Yol yatırımlarına karşı uluslararası toplumda yeni bir “Çin şüpheciliği” akımı kök salmaya başladı. Daha sonra KOVİD-19 süreci ile birlikte, Çin’in virüs konusunda uluslararası toplumu kasten geç haberdar ettiği ve yerel vaka verilerini çarpıttığı ithamları nedeniyle kendisine yönelik şüpheler daha da derinleşmeye ve zemin kazanmaya başladı. En nihayetinde bütün bunlara ilaveten Dünya Sağlık Örgütü’nün çok bariz bir biçimde algılanan Çin yanlısı açıklamaları ve pandemi hakkında Çin’le bağlantılı dezenfermasyon girişimleri nedeniyle Çin’e karşı bu yeni şüphecilik algısı daha da katlanmaya devam etti.

Kuşak ve Yol stratejisi kapsamında yapılan önemli demiryolu, karayolu, stratejik liman gibi yatırımlara ve bunlara uluslararası ilgiye rağmen, Pekin’in şüpheli stratejik yaklaşımına yönelik eleştiriler son yıllarda daha da arttı. Pakistan, Myanmar ve Malezya'daki demiryolu gibi bazı projelerin yüksek profilli iptalleri, bu ülkelerin önemli projelerin inşaat maliyetlerini ödeyemeyeceği ve Pekin’e on yıllarca sürebilecek muazzam bir borçlanma sürecine gireceği endişelerinden kaynaklanıyordu. Amerika Birleşik Devletleri ve diğer Batı ülkeleri, Pekin'den gelen bu "borç diplomasisi"nin Çin'in dünya üzerindeki etkisini güçlendireceği ve demokratik hükümetleri engelleyeceği konusunda potansiyel Kuşak ve Yol ortaklarını uyardı. Bu konuda özellikle Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Huavey’in 5G projesini hedef alarak, Çin’in “Dijital İpek Yolu” stratejisi kapsamındaki bilişim teknolojisi yatırımlarına karşı müttefiklerini uyarmak için AB ülkelerine yeni ziyaretler gerçekleştirdi.

Atlantic Council’ın Küresel İşletme ve Ekonomi Programı direktörü Bart Oosterveld’e göre Çin, borç diplomasisi meselelerini anlamıyor veya bundan endişelenmiyor. Oosterveld, Pekin’in Kuşak ve Yol projelerinin ortak ülkelerdeki küresel ticaret ve kalkınma için sağladığı faydaları alenen övse de, projeleri (ağırlıklı olarak Çinli) yatırımcılar için para kazanması gereken altyapı yatırımları olarak gördüğünü düşünüyor. Askeri açıdan şüpheciliği besleyen konulara bakıldığında ise, Vaşington, Çin'in Asya ve Avrupa'da stratejik altyapı yatırımları yapmasını ve hatta Yunanistan'daki Pire ve Pakistan'daki Gvadar gibi stratejik limanlara sahip olacağı yeni anlaşmalarla ilgili endişelerini dile getirdi. Avrupalı ortaklarını, transatlantik birliği zayıflatacağından ve Çin'in limanlar ve karayolu ağları gibi Avrupa savunması için kritik altyapıya erişmesi endişesiyle girişime katılmaktan vazgeçirmeye çalıştı. Atlantic Council Kıdemli Üyesi Robert Dohner'a göre, Kuşak ve Yol’un başarısı ve ABD için ortaya koyduğu zorluklar, yalnızca Çin'in getirdiği kaynakların miktarına değil, aynı zamanda Çin'in karşılaşacağı kaçınılmaz eleştirilere yanıt verme ve Kuşak ve Yol’u uluslararası ve çok taraflı yatırım kredilerinin gelişmiş standartları ve koşulları ile daha şeffaf ve tutarlı hale getirme konusunda ne kadar becerikli olduğuna da bağlıdır. Uluslararası ilgili ortamlardaki bu yeni Çin şüpheciliği, Çin'in Kuşak ve Yol kapsamındaki stratejik yatırımlarına ve “Maske Diplomasisi” ile gerçekleştirdiği “Sağlık İpek Yolu” girişimlerine gölge düşürmeye devam etmektedir.

Çin şüpheciliği, Uygur özerk bölgesindeki gizli toplama kamplarından sonra KOVİD-19 salgını ile birlikte, Çin’in yerel pandemi verilerini çarpıttığı gerekçesiyle yeniden uluslararası toplumun gündemine geldi. Bazı uzmanlar Çin'in Coronavirus verilerinin şüpheyle incelenmesi gerektiğini ifade ettiler. Yerel düzeyde “ulusal sağlık kodu sistemi” uygulamasıyla alınan tüm tedbirlere rağmen birçok Çinli, şüpheci yaklaşımını sürdürdü. Vuhanlı bir blog yazarı, “Bir zamanlar partiye bu kadar sadık olan emekliler kuşağı bile bu saçmalığa inanmıyor. Çin şu anda sıfır vakaya sahip olduğunu Batı'ya kanıtlamaya çalışıyor. Ama bu bir slogandan başka bir şey değil.” dedi. ABD merkezli Çinli blog yazarı ve biyokimyacı Fang Couzı (Fang Zhouzi/方舟子) ise Pekin'den gelen resmi verileri ağır bir şekilde eleştirdi. Twitter'da yaptığı eleştirisinde “ekonomi adına istatistikler konusunda yalan söyleyen yerel yetkililere kimsenin inanmaması gerektiğini” söyledi.

Çinghua (Tsinghua/清华) Üniversitesi profesörü Şü Cangrun (Xu Zhangrun/许章润) ise, üniversite tarafından rütbesinin düşürülmesine ve öğretim, yazım ve yayıncılıktan men edilmesine neden olan “Öfkeli Halk Artık Korkmuyor” başlıklı makalesinde ÇKP ve Şi Cinping yönetimini dijital otoriterlikleri nedeniyle çok sert bir üslupla eleştirmişti. Profesör Şü makalesinde, ülkenin ve vatandaşlarının “büyük veri totalitarizmi (大 数据极权主义)” ve onun “WeChat Terörizmi (微信恐怖主义)” tarafından yönetildiğini vurguladı ve şu ifadelere yer verdi: “Salgın karşısında, Hubey vilayeti genelinde ve Ciangşia şehrinde hastaneye kaldırılmamış ve tıbbi tedavi arayacak yeri olmayan sayısız hasta ve feryat edenler var. Yani kaç kişinin öldüğü hala bilinmiyor. Toplumun ve insanların dışlanması, tüm bilgi kaynaklarının kesilmesi ve sadece parti medyasından propaganda yapılmasına izin verilmesi, eğer gerçekten bir devse, bu ülkeyi sonsuza kadar sakat bir dev olarak bırakacaktır.”

ABD’de 2020 yılı başkanlık seçimi sürecinde yeniden aday Trump’ın sıklıkla “Çin Virüsü” ifadesini kullanmasıyla küresel düzeyde artık makro bir zemin bulan Çin şüpheciliğinin uluslararası toplumda gerçek bir “sinofobi”ye dönüşmemesi için Çin’in şeffaflık yoksunluğunu kesinlikle terk etmesi ve kendisine yönelik tüm yapıcı stratejik eleştirilere saygı duymasını öğrenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde Çin Virüsü ifadesi ile başlayan bu yeni Çin şüpheciliği süreci öncelikle yurtdışında bulunan Çin vatandaşlarına karşı “sinopati” den “antisinopati”ye evrilerek ekonomiden kültür ve sanat alanlarına kadar dalga dalga tüm alanlara yayılıp üst düzey diplomatik ilişkilere varana kadar olumsuz etkisini hızla gösterecektir.

Yazar: Mehmet Fatih Öztosun, Çin Uzmanı

Not: Çin veya Çin vatandaşlarına yönelik bireysel veya kurumsal ilgi, övgü ve sevgiyi tanımlayan "sinopati" ve Çin veya Çin vatandaşlarına yönelik bireysel veya kurumsal ihmal, yergi ve nefreti tanımlayan "antisinopati" terimleri uluslararası politika ile ilgili siyasi duygular için yeni bir sınıflandırma aracı olarak uluslarası Çin çalışmaları literatürüne katkı sağlamak amacıyla yazar tarafından ilk kez bu makalede kullanılmıştır.

Kaynaklar:

[1] David A. Wemer: “Skepticism casts a shadow over China’s Belt and Road Summit”, Atlantic Council, April 25, 2019, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/skepticism-casts-a-shadow-over-china-s-belt-and-road-summit/

2 许章润:《愤怒的人民已不再恐惧》,新华侨网,2020年07月06日,https://cfcnews.com/297321/许章润:愤怒的人民已不再恐惧/

[1] David A. Wemer: “Skepticism casts a shadow over China’s Belt and Road Summit”, Atlantic Council, April 25, 2019, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/skepticism-casts-a-shadow-over-china-s-belt-and-road-summit/

Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Yeni İpek Yolu ve Alternatif Dünya Düzeni
Yeni İpek Yolu ve Alternatif Dünya Düzeni
Yeni İpek Yolu Ticaret Sistemi G20’den Daha Rasyoneldir
Yeni İpek Yolu Ticaret Sistemi G20’den Daha Rasyoneldir
Loading Bars
Son Haberler
Berat Albayrak İstifa Etti
Gencehan Tunay - Azerbaycan yakaladığı bu tarihi fırsatı sonuna kadar kullanarak, amacını elde edebilecektir (ÖZEL)
İlham Aliyev'den son dakika açıklaması: Fuzuli kenti işgalden kurtarıldı
Ermenistan'ın Azerbaycan'da sivilleri füzeyle vurduğu dehşet anları kamerada!
Ermenistan'da Rum korgeneral
Azerbaycan'daki Müslüman, Hrıstiyan ve Yahudi dini liderlerden Ermenistan'a tepki
Çin'in Şeffaflık Yoksunluğu Antisinopati Yaratıyor
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Tüm haberler