Rusya'nın enerji silahı

Rusya'nın enerji silahı

Trend Haber Ajanası Türkiye Masası

İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm BaşkanıYrd.Doç.Dr. Tolga Demiryol Trend Haber Ajansı'na, Türkiye-Rusya krizinin iki ülke arasındaenerji ilişkilerine etkilerini değerlendirdi.

Tolga Demiryol
Uçak düşürme krizinin Türkiye-Rusya ilişkilerine verdiği hasarı onarmanın kolay olmayacağı artık belli oldu. Kremlin yürürlüğe koyduğu kapsamlı yaptırımlar paketiyle sorunu kısa vadede çözmeye pek de niyetli olmadığının sinyalini verdi. Rusya lideri Putin, Paris iklim zirvesi sırasında Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeyi reddederek, Türk tarafının elini zorlamayı amaçladı. Taviz vermez duruştan geri atmanın her iki lider için hem dış hem de iç politikada önemli maliyetleri olacağını da vurgulamak gerek.
Henüz yaptırımların enerji sektörünü kapsayacağına dair kesin bir gösterge yok elimizde. Özellikle Türkiye kaynaklı analistlerin bir kısmı, Rusya'nın gaz akışını kesmek ya da Türk Akımı ve Akkuyu santralı projelerini iptal etmek gibi adımlar atmaktan imtina edeceğini, çünkü zaten kırılgan olan Rus ekonomisinin bu yaptırımlardan daha çok zarar göreceğini iddia ediyorlar. Buna karşılık Rusya tarafından muğlak mesajlar geliyor. Enerji silahını kullanmak için henüz erken olabilir ama Rus yetkililer silahın varlığını anımsatmaktan da kaçınmadığı da açık.
Kuşkusuz "karşılıklı bağımlılık" argümanında doğruluk payı var. Sıkça tekrar edildiği üzere, Türkiye Rusya'nın ikinci büyük gaz müşterisi konumunda. Bu ilişkiye zarar vermek gelirinin önemli bir kısmını enerji ihracatından elde eden Rusya için de ideal bir çözüm olmayacaktır. Ancak burada önemli olan bu bağımlılık ilişkisinden çıkış maliyetinin hangi taraf için daha yüksek olduğu, çünkü siyasi avantajı tayin eden unsur son kertede budur. Türkiye ve Rusya'nın orta ve uzun vadeli alternatifleri neler? Bu konuda ben avantajın Rusya'dan yana olduğunu düşünüyorum. Kuzey Akım II ve Çin ile yapılan doğal gaz anlaşmaları, Rusya'nın elini kuvvetlendiren unsurlar. Türkiye ise TANAP ve Kuzey Irak doğal gazının devreye alınması üzerine kurmuş görünüyor stratejisini ancak bunların BOTAŞ'ın tahminine göre yılda 80 milyar metreküpe ulaşacak olan doğal gaz ihtiyacını karşılamakta yeterli olup olmayacağını henüz kestiremiyoruz.
İçinde bulunduğumuz krizi sadece uçak düşürme hadisesinin bir sonucu olarak okumak ve arka planda yer alan bölgesel çıkar çatışmalarını göz ardı etmek yanıltıcı olacaktır. Ankara ve Moskova'yı birbirlerine yaklaştıran, 2003 yılında Irak'ın işgali sonrasında ABD'nin bölgede ve özellikle Kafkasya ve Karadeniz'de artan nüfuzuna karşı aldıkları ortak tavır olmuştu. Bu çıkar ortaklığı iki aktörün birbirlerine yönelik olumsuz tehdit algılarından sıyrılmalarını sağlamış ve enerji ve diğer alanlardaki stratejik ortaklığı mümkün kılmıştı. Söz konusu bölgesel güç dengeleri günümüzde bütünüyle değişti. Dikkatini Doğu Asya'ya çeviren ABD büyük ölçüde bölgeden çekildi. Arap ayaklanmalarının ve Suriye çatışmasının başından beri Türkiye ve Rusya'nın bölgesel güvenlik çıkarları ve bölgenin geleceğine dair beklentileri arasında giderek açılan bir uçurum söz konusu. Yakın döneme kadar ekonomik çıkarların baskılamasıyla açık bir siyasi çatışmaya dönüşmeyen bu çıkar farklılıkları, Suriye'de artık iyice belirginleşti.
Buna ek olarak Türkiye ve Rusya'nın enerjide işbirliği yapmakla birlikte bu alanda birbirlerine aynı zamanda rakip olduklarını da vurgulamak gerek. Bu rekabet alanlarından en önemlisi şu anda Doğu Akdeniz havzası. Rusya, İsrail, Kıbrıs ve Mısır açıklarındaki doğal gaz rezervlerinin dünya pazarlarına ulaştırılmasında aktif rol oynamayı amaçlıyor ki bu da Türkiye'nin bölgedeki etki sahasına müdahale anlamına geliyor. Hatta Türkiye'nin bir süredir pesinde koştuğu bölgesel enerji terminali ve/veya hub'i olma amacının de Rusya'nın bölgedeki tüm enerji nakil hatlarını kontrol etme stratejisiyle ne kadar uyumlu olacağı tartışmalı.
Uçak düşürme krizinin yarattığı siyasi çalkantının enerji alanına sıçraması hala mümkün. Ancak bundan daha önemli olan, krizin yarattığı hasarı minimize etmek ve ilişkileri yeniden normalleştirmek için gerekli olan siyasi zeminin 2011 sonrasında önemli zarar görmüş olmasıdır. 2000'li yılların "stratejik ortaklık" söyleminin yerini Türk-Rus ilişkilerinin geleneksel tehdit algısına bırakma olasılığını göz ardı etmemek gerek.

Haberlerimize Google News'de abone olun! Abone ol
Bakan Çavuşoğlu: 'Atılacak adımları Azerbaycan ile birlikte koordine ederiz'
Bakan Çavuşoğlu: 'Atılacak adımları Azerbaycan ile birlikte koordine ederiz'
Azerbaycan'da Karabağ şehitlerini anma yürüyüşü
Azerbaycan'da Karabağ şehitlerini anma yürüyüşü
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev 2. Karabağ Savaşı'nın 1. yılında AA'ya konuştu
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev 2. Karabağ Savaşı'nın 1. yılında AA'ya konuştu
Loading Bars
Son Haberler
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye'ye yatırım yapan kazanmaya devam edecektir
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 10 büyükelçiye Kavala tepkisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kimse görevini yapanların kılına dokunamaz
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İletişim meselesini başkalarına havale edemeyiz
İletişim Başkanı Altun: Karşımızda bir yalan endüstrisi var
Cumhurbaşkanı Erdoğan 'Milli Görüş Sempozyumu'nda konuştu
Barış Pınarı bölgesinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Afrika ile ticaret hacim 25 milyar doları aştı: El ele kalkınma modeli
Soros ne ise Kavala odur
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan BAYKAR tesislerine taziye ziyareti
Cumhurbaşkanı Erdoğan 1. Su Şurası'nda konuştu: Artık zorunluluk haline geldi ;
7 kritik anlaşma
TRT World Forum 2021’de dünyanın yeni güç haritası masaya yatırıldı
TRT World Forum 2021 “Türkiye’de üretilen içerik dünyaya yayılıyor”
Fuat Oktay: Enflasyonu tek haneye düşüreceğiz
Bakan Çavuşoğlu Güney Kore'ye gidiyor
Son dakika! Ankara'da Maden Tetkik ve Arama (MTA) Yerleşkesinde korkutan patlama
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Afrika'da FETÖ mesajı: Beladan bu ülkelerin de kurtulmasını istiyoruz
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: Küresel sorunlar, küresel çözümler gerektiriyor
Afganistan’daki son Yahudi İstanbul’da
Altun: Krizlere karşı iş birliğinde Türkiye örnek teşkil etmeyi amaçlıyor
Albayrak Grubu'nun sağladığı teşviklerden üreticiler memnun: Hedef 550 bin ton pancardan 82 bin ton şeker üretimi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan dünyaya reform çağrısı
Bakan Muş 'Cumhuriyet tarihinde ilk' diyerek duyurdu: Türkiye'nin dünya ihracatından aldığı pay ilk kez yüzde 1'in üzerine çıktı
AK Parti'den büyükelçilerin 'Osman Kavala' çağrısına tepki: Yanlış beyanatları en güçlü şekilde reddediyoruz
Erdoğan’dan sömürge düzenine tepki: Korktukça zulüm Afrika’yı sarar
Afrika’yla daha fazla ticaret
Aliya İzzetbegoviç savaşta, siyasette, hayatın her alanında ve en zor şartlarda dahi insan olmanın,vicdanın ve ahlakın timsali olmuştu - Yalçın Topçu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2021'i yüzde dokuzluk büyüme ile tamamlamayı öngörüyoruz
Motorine 23 kuruş zam
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: 7 alanda anlaşma imzaladık
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Özdemir Bayraktar için taziye mesajları
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakan Bilgin'i kabul etti
Karadeniz'den sonra sıra Akdeniz'de: Altı ayrı sahada petrol aranacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı: 109 ton altın için yeni adım
Cumhurbaşkanı Erdoğan Angola'da: Resmi törenle karşılandı
Akkuyu NGS yalnızca inşaat sürecinde Türkiye ekonomisine 6 milyar liralık katkı sunacak
Bir günde bir yıllık ihracat
Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na tepki: Vesayet günleri geride kaldı
Ahmed Cevad Ahundzade
Merkel'in veda ziyareti: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Almanya Başbakanı Merkel'den önemli açıklamalar
Bakan Muş açıkladı: Bir günde 1,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı
Erdoğan-Merkel görüşmesi başladı
Yunanistan'a kaçmaya çalışan FETÖ mensupları yakalandı
Bakan Akar, Polonyalı mevkidaşı ile görüştü
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Topçu: “Bilim alanındaki gelişmeleri önemsiyorum”
Taliban heyetiyle görüşme sonrası Bakan Çavuşoğlu'ndan ilk açıklama: Beklentimiz güvenlik
Sürpriz görüşme: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Temel Karamollaoğlu bir araya gelecek
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketi rotasını Türkiye’ye çevirdi
Türk SİHA'sına bir talip daha: Fas, Cezayir ve Ruanda'nın ardından Nijerya da sıraya girdi
Türkiye ve Avrupa’ya ihraç ettiği doğalgazı 16 milyar metreküpe çıkaracak
TUSAŞ'ın kuracağı tesis Türkiye'de bir ilk olacak
Savunma Sanayi Başkanı Demir: Katmanlı hava savunma sistemimizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz
Savunma Sanayi Başkanı Demir İKA ACROB'un detaylarını açıkladı
Bakan Çavuşoğlu Alman mevkidaşı ile görüştü
Bakan Akar: Gereken ne varsa zamanı gelince yapılacak
Erdoğan Ankara'nın başkent oluşunun yıl dönümünü kutladı
Türk dünyasının kahramanı, münevveri ve mücahidi Şehit Ahmed Cevad, dünya durdukça her daim rahmetle, minnetle, saygı ve şükranla anılacaktır
Cumhurbaşkanı Erdoğan Endonezya Dışişleri Bakanını kabul etti
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay Boğaziçi'nde rektörün makam aracının üzerine çıkan vandala tepki: Öğrenci olamaz
Bakan Dönmez'den doğal gaz açıklaması: Fiyat artışı olacak mı?
Bakan Pakdemirli: 'Yanan alanlar tekrar ağaçlandırılır ve başka amaçla kullanılmaz' nokta!
Türkiye ile Endonezya aşı sertifikalarını karşılıklı tanıyacak
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan Türkiye'nin F-16 teklifiyle ilgili açıklama: Alternatif olarak değerlendirilebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye yeni bir göç yükünü kaldıramaz
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan dikkat çeken Afganistan açıklaması: Kabil'e gitmeyi planlıyoruz
Yunanistan'a kaçmaya çalışan 11 terörist yakalandı
Devlet Bahçeli: Sorulacak hesabımız büyüktür
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan mesleki eğitime iki yeni müjde
Fahrettin Altun'dan 'siyasi cinayetler olacak' iddialarına yanıt: Korku iklimi oluşturmaya çalışıyorlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye'de en kısa sürede gereken adımları atacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan iklim değişikliği mesajı
AK Parti Sözcüsü Çelik: 'Siyasi cinayet' spekülasyonları ilkesiz ve utanç verici
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü
TÜMOSAN geliştirdi: Yüzde 100 yerli ve milli Pusat Konya Bilim Festivalinde sergileniyor
Ruanda Türkiye’den SİHA almak istiyor
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi bugün toplanacak
Fırat Kalkanı Bölgesinde terör saldırısı: 2 şehit
Cumhurbaşkanı Erdoğan Adana'da gençlerle bir araya geldi: Bizimki TEKNOFEST kuşağı
Afrika çıkarması
Bahçeli'den Boğaziçi açıklaması: Öğrenci değil provokatörler
Bakan Çavuşoğlu'ndan Biden'a sert tepki: ABD Türkiye'yi suçlamak yerine kendi yanlış politikalarından vazgeçsin
Irak'ın kuzeyinde 3 terörist etkisiz hale getirildi
Bakan Dönmez: Cumhurbaşkanı Erdoğan Nijerya yolcusu
AKINCI'nın gözünden Bayraktar TB2: İstanbul kanatlarımın altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan milli elektrikli lokomotif müjdesi
Bakan Akar'dan Yunanistan'a: Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamazsınız
Dışişleri'nden İsrail'e kınama
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’yi kabul etti
Türkiye'den F-16 adımı: ABD'ye teklif mektubu iletildi
7 EKİM IRAK TÜRKMEN MİLLÎ BAYRAMI KUTLU OLSUN
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 3600 ek göstergeyi 2022 sonuna kadar çözeceğiz
Cumhurbaşkanı Erdoğan Putin ile görüştü
Kuzey Irak'ta hava hareketliliği: Türk SİHA'ları kanatlandı
İhracat beklentisi dördüncü çeyrekte arttı
Dışişleri Bakanlığı'ndan Pakistan'a taziye mesajı
Paris Anlaşması Meclis'ten geçti BM'den ilk mesaj geldi: Memnuniyetle karşılıyoruz
Hedef sınır güvenliğinde dünya pazarı
Bakan Soylu: Önümüzde bir sonbahar-kış operasyonu var
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yasama yılı bitmeden yeni anayasayı neticeye ulaştırabiliriz
Tüm haberler