Rusya'nın enerji silahı

Rusya'nın enerji silahı

Trend Haber Ajanası Türkiye Masası

İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm BaşkanıYrd.Doç.Dr. Tolga Demiryol Trend Haber Ajansı'na, Türkiye-Rusya krizinin iki ülke arasındaenerji ilişkilerine etkilerini değerlendirdi.

Tolga Demiryol
Uçak düşürme krizinin Türkiye-Rusya ilişkilerine verdiği hasarı onarmanın kolay olmayacağı artık belli oldu. Kremlin yürürlüğe koyduğu kapsamlı yaptırımlar paketiyle sorunu kısa vadede çözmeye pek de niyetli olmadığının sinyalini verdi. Rusya lideri Putin, Paris iklim zirvesi sırasında Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeyi reddederek, Türk tarafının elini zorlamayı amaçladı. Taviz vermez duruştan geri atmanın her iki lider için hem dış hem de iç politikada önemli maliyetleri olacağını da vurgulamak gerek.
Henüz yaptırımların enerji sektörünü kapsayacağına dair kesin bir gösterge yok elimizde. Özellikle Türkiye kaynaklı analistlerin bir kısmı, Rusya'nın gaz akışını kesmek ya da Türk Akımı ve Akkuyu santralı projelerini iptal etmek gibi adımlar atmaktan imtina edeceğini, çünkü zaten kırılgan olan Rus ekonomisinin bu yaptırımlardan daha çok zarar göreceğini iddia ediyorlar. Buna karşılık Rusya tarafından muğlak mesajlar geliyor. Enerji silahını kullanmak için henüz erken olabilir ama Rus yetkililer silahın varlığını anımsatmaktan da kaçınmadığı da açık.
Kuşkusuz "karşılıklı bağımlılık" argümanında doğruluk payı var. Sıkça tekrar edildiği üzere, Türkiye Rusya'nın ikinci büyük gaz müşterisi konumunda. Bu ilişkiye zarar vermek gelirinin önemli bir kısmını enerji ihracatından elde eden Rusya için de ideal bir çözüm olmayacaktır. Ancak burada önemli olan bu bağımlılık ilişkisinden çıkış maliyetinin hangi taraf için daha yüksek olduğu, çünkü siyasi avantajı tayin eden unsur son kertede budur. Türkiye ve Rusya'nın orta ve uzun vadeli alternatifleri neler? Bu konuda ben avantajın Rusya'dan yana olduğunu düşünüyorum. Kuzey Akım II ve Çin ile yapılan doğal gaz anlaşmaları, Rusya'nın elini kuvvetlendiren unsurlar. Türkiye ise TANAP ve Kuzey Irak doğal gazının devreye alınması üzerine kurmuş görünüyor stratejisini ancak bunların BOTAŞ'ın tahminine göre yılda 80 milyar metreküpe ulaşacak olan doğal gaz ihtiyacını karşılamakta yeterli olup olmayacağını henüz kestiremiyoruz.
İçinde bulunduğumuz krizi sadece uçak düşürme hadisesinin bir sonucu olarak okumak ve arka planda yer alan bölgesel çıkar çatışmalarını göz ardı etmek yanıltıcı olacaktır. Ankara ve Moskova'yı birbirlerine yaklaştıran, 2003 yılında Irak'ın işgali sonrasında ABD'nin bölgede ve özellikle Kafkasya ve Karadeniz'de artan nüfuzuna karşı aldıkları ortak tavır olmuştu. Bu çıkar ortaklığı iki aktörün birbirlerine yönelik olumsuz tehdit algılarından sıyrılmalarını sağlamış ve enerji ve diğer alanlardaki stratejik ortaklığı mümkün kılmıştı. Söz konusu bölgesel güç dengeleri günümüzde bütünüyle değişti. Dikkatini Doğu Asya'ya çeviren ABD büyük ölçüde bölgeden çekildi. Arap ayaklanmalarının ve Suriye çatışmasının başından beri Türkiye ve Rusya'nın bölgesel güvenlik çıkarları ve bölgenin geleceğine dair beklentileri arasında giderek açılan bir uçurum söz konusu. Yakın döneme kadar ekonomik çıkarların baskılamasıyla açık bir siyasi çatışmaya dönüşmeyen bu çıkar farklılıkları, Suriye'de artık iyice belirginleşti.
Buna ek olarak Türkiye ve Rusya'nın enerjide işbirliği yapmakla birlikte bu alanda birbirlerine aynı zamanda rakip olduklarını da vurgulamak gerek. Bu rekabet alanlarından en önemlisi şu anda Doğu Akdeniz havzası. Rusya, İsrail, Kıbrıs ve Mısır açıklarındaki doğal gaz rezervlerinin dünya pazarlarına ulaştırılmasında aktif rol oynamayı amaçlıyor ki bu da Türkiye'nin bölgedeki etki sahasına müdahale anlamına geliyor. Hatta Türkiye'nin bir süredir pesinde koştuğu bölgesel enerji terminali ve/veya hub'i olma amacının de Rusya'nın bölgedeki tüm enerji nakil hatlarını kontrol etme stratejisiyle ne kadar uyumlu olacağı tartışmalı.
Uçak düşürme krizinin yarattığı siyasi çalkantının enerji alanına sıçraması hala mümkün. Ancak bundan daha önemli olan, krizin yarattığı hasarı minimize etmek ve ilişkileri yeniden normalleştirmek için gerekli olan siyasi zeminin 2011 sonrasında önemli zarar görmüş olmasıdır. 2000'li yılların "stratejik ortaklık" söyleminin yerini Türk-Rus ilişkilerinin geleneksel tehdit algısına bırakma olasılığını göz ardı etmemek gerek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Batı,  TANAP'tan kullanırken Türkiye ve Azerbaycan dayanışmasının en güzel örneğini bulacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Batı, TANAP'tan kullanırken Türkiye ve Azerbaycan dayanışmasının en güzel örneğini bulacak
Ayetullah Hamanei: Filistin Meselesinin Çözüm Yolu Referandumdur
Ayetullah Hamanei: Filistin Meselesinin Çözüm Yolu Referandumdur
Orta Doğu’da Sistematik Yıkım: ABD'nin Kudüs Kararı
Orta Doğu’da Sistematik Yıkım: ABD'nin Kudüs Kararı
Loading Bars
Son Haberler
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti öncesi açıklamalarda bulundu
Tüm haberler