Bakan Alaboyun ‘‘ Trans-Hazar doğalgaz boru hattı Türkçe konuşan kardeş ülkelerin birbirine bağlanması için önemli bir edinim olacaktır.’’ (Özel Haber)

Bakan Alaboyun ‘‘ Trans-Hazar doğalgaz boru hattı Türkçe konuşan kardeş ülkelerin birbirine bağlanması için önemli bir edinim olacaktır.’’ (Özel Haber)

Azerbaycan/Bakü/Trend/-Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ali Rıza Alaboyun, Trend Haber Ajansı'na özel yaptığı yazılı röportajda Türkiye'nin güncel enerji durumuna ilişkin bilgiler verdi. Türkiye'nin Rusya dışında doğalgaz temini alternatiflerine değinen Bakan Alaboyun, ''Türk akımı'', TANAP ve Trans-Hazar doğal projelerinin geleceğine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Trend Haber Ajansı: Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı son açıklamalarında, Türkiye'nin doğalgazı konusunda Rusya'ya bağımlı olmadığını, doğalgazın diğer ülkelerden de temin edilebileceğini açıkladı. Bu görüş itibari ile Türkiye'nin diğer ülkelere yönelmesi ne kadar olanaklı?

Ali Rıza Alaboyun: Bilindiği gibi, Rusya ve Türkiye arasındaki doğal gaz ilişkileri 1984 ve 1997 yıllarında imzalanan hükümetlerarası anlaşmalar kapsamında imzalanan uzun süreli doğal gaz alım satım anlaşmalarıyla sürdürülmektedir. 14 Şubat 1986 tarihinde imzalanan yıllık 6 milyar m3 'lük ilk anlaşma ile Ukrayna-Romanya-Bulgaristan üzerinden gelen Batı Hattı'ndan Haziran 1987'de başlayan doğal gaz alımı, bilahare ikinci Batı Hattı Anlaşması ve Mavi Akım Anlaşması ile toplam yıllık 30 milyar m3'e ulaşmıştır. Rusya ile doğal gaz ticaretimizin başladığı Haziran 1987 tarihinden 2015 yılı Eylül ayı sonuna kadar geçen yaklaşık 28 yıllık sürede Türkiye Rusya'dan toplam yaklaşık 315 milyar m3 doğal gaz alımı gerçekleştirmiştir. Halen Rusya'dan doğal gaz alımının 10 milyar m3'lük kısmı özel sektör tarafından, 20 milyar m3'lük kısmı da BOTAŞ tarafından gerçekleştirilmektedir.

Rusya halihazırda dünyadaki en büyük doğal gaz ihracatçısı ülke konumunda olup bugün Avrupa ülkeleri de doğal gaz ihtiyacının önemli bir bölümünü Rusya'dan karşılamaktadırlar. Uzun dönemli doğal gaz alım satım anlaşmaları ticari anlaşmalar olup bu anlaşmalara taraf satıcıların bu anlaşmalar kapsamındaki teslimat yükümlülüklerini yerine getirmeleri doğal gaz pazarındaki güvenilirlikleri ve prestijleri açısından büyük önem arz etmektedir. Nitekim geçmiş 28 yıllık dönemde de Türkiye Rusya için güvenilir ve önemli pazar, Rusya da Türkiye için güvenilir bir kaynak olmuştur. Türkiye satın aldığı doğalgaz miktarı olarak Rusya'nın Almanya'dan sonra 2. büyük müşterisidir. Mevcut anlaşmaların süresi itibarıyla da Batı Hattı Anlaşması'nın süresi 2021, Mavi Akım Anlaşması'nın süresi 2025 yılı sonuna kadar olup, bu süre içerisinde satıcı ve alıcı tarafların birbirlerine karşı önemli ticari ve mali yükümlülükleri bulunmaktadır. Rusya Federasyonu'nun yanı sıra uzun dönemli anlaşmalar kapsamında İran ve Azerbaycan'dan boru hatları vasıtasıyla, Nijerya ile Cezayir'den ve ayrıca spot piyasadan ülkemize sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedariki de yapılmaktadır.

Enerji tedariki ve enerji arz güvenliği her ülke için en önemli ve stratejik hususların başında gelmektedir. Bu nedenle finansta riskin dağıtılması açısından "yumurtaların bir sepete konulmaması" gerçeği enerji sektörü için de geçerli bir husustur. Bu kapsamda, ülkemizin artan doğal gaz talebinin karşılanması, serbest piyasa şartlarında gazın gaz ile rekabet ettiği bir enerji merkezi olma ve arz güvenliğinin sağlanmasını teminen farklı kaynaklardan doğalgaz tedariği; yani kaynak çeşitliliği bir gerekliliktir. Bizim de stratejik hedeflerimiz arasında yer alan bu hususlarda başlatılan çalışmalarımız kesintisiz sürdürülmektedir.

Dünyadaki doğalgaz rezerv haritasına bakıldığı zaman Türkiye jeopolitik konumuyla doğusu ve güneyinde zengin doğalgaz rezervlerine sahip arz kaynakları ile batısındaki tüketim pazarının ortasında stratejik bir öneme sahiptir. Bu kapsamda Azerbaycan, Türkmenistan, Irak ve Doğu Akdeniz gibi büyük doğalgaz rezervleri, ülkemiz için ilave arz kaynağı konumundadırlar. Nitekim söz konusu arz kaynakları için en cazip pazar Türkiye pazarıdır.

Malumunuz olduğu üzere dost ve kardeş ülke Azerbaycan ile Türkiye'nin enerji alanındaki işbirliği yeni projelerle gün geçtikçe ilerlemektedir. Azerbaycan Şah Deniz Faz-1 sahasından halihazırda 2007 yılından bu yana yıllık 6.6 milyar m3 doğal gaz ithalatı gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, TANAP projesi kapsamında Şah Deniz Faz-2 sahasından ilave yıllık 6 milyar m3 doğal gaz ithalatının 2018 yılında başlaması öngörülmekte olup, yıllık 10 milyar m3 miktarında doğalgaz da Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınacaktır. Ayrıca büyük doğalgaz rezervlerine sahip Azerbaycan'da diğer sahalardan çıkarılacak doğalgaz için de Türkiye önemli bir pazar konumundadır. Yine, dünyadaki en büyük doğalgaz rezervine sahip ülkelerden biri olan Türkmenistan'dan Türkiye'ye doğalgaz teslimatına ilişkin BOTAŞ ile Türkmenistan Hidrokarbon Kaynaklarının Kullanımında Yetkili Makam arasında halihazırda bir doğalgaz alım satım anlaşması mevcuttur. Türkiye Cumhuriyeti bu anlaşmanın işlerlik kazanması hususunda gerekli görülecek katkıyı yapmaya hazırdır ve Türkmen gazının Türk pazarına geleceğine umutla bakılmaktadır.

Ayrıca, komşumuz Irak'ta yer alan zengin doğalgaz rezervleri ve Doğu Akdeniz bölgesinde yapılan yeni keşifler ile ortaya çıkan doğalgaz için en cazip pazar Türkiye'dir.

Ülkemizde Marmara Ereğlisi ve Aliağa'da iki adet LNG Terminali ulusal iletim sistemimize birer giriş noktası olarak hizmet vermektedir. Bu çerçevede, Cezayir, Nijerya ve spot piyasadan bu terminallere LNG tedarik edilmektedir. Ayrıca Katar ve diğer büyük LNG tedarikçisi kaynaklardan sıvılaştırılmış doğalgaz teminine spot alımlar yapılmakta olup, uzun dönemli anlaşma görüşmelerimiz de devam etmektedir.

Sonuç olarak yukarıda verilen bilgilerden de görüleceği üzere Türkiye, jeopolitik konumu ve doğal gaz arz kaynaklarına yakınlığı nedeniyle cazip bir pazar olmasından dolayı kaynak çeşitliliğini sağlayarak daha fazla doğal gaz kaynağından beslenen bir pazar haline gelmesi imkan dahilindedir.

Trend Haber Ajansı: Türkiye'nin doğalgaz ve Akkuyu Enerji Santrali konusunda Rusya karşısında alternatifleri nedir?

Ali Rıza Alaboyun: Yukarıda da izah ettiğim üzere; mevcut durumda zaten ülkemiz Rusya Federasyonu dışında Azerbaycan, İran, Cezayir ve Nijerya'dan uzun dönemli kontratlarla gaz temin etmektedir. Bunların dışında gerektiğinde spot LNG alımlarımız da gerçekleştirilmektedir. Tüm bunların dışında Türkmenistan ile de, henüz gaz alımı gerçekleşmese de imzalanmış bir anlaşmamız mevcuttur. Türkiye bu açıdan bakıldığında önemli ölçüde doğalgaz kaynak çeşitlendirmesini sağlamış, farklı kaynaklardan doğalgaz alabilmektedir. Tüm bu kaynakların ülke içinde iletimini sağlayan 13.000 km'lik yüksek basınçlı bir iletim sistemimiz mevcuttur. Türkiye içinde bulunduğu bölgede bildiğiniz gibi çok önemli bir jeo-stratejik konuma sahiptir.

Yine belirttiğim üzere, doğalgazgaz aldığımız mevcut kaynaklardan daha fazla tedarik yapma potansiyelinin yanında Irak, Doğu Akdeniz, Türkmenistan gibi farklı kaynaklar da doğalgaz tedariki açısından değerlendirdiğimiz potansiyellerdir. Bu kaynaklarla görüşmeler devam etmekte olup, çok iyi bildiğiniz gibi Azerbaycan Şah Deniz 2 gazını TANAP hattımız ile alacak olmamız mevcut kaynaklardan aldığımız gazın daha da yüksek düzeylere çekilmesine çok önemli bir örnektir.

Ayrıca, Irak ile gaz alımı konusunda önemli çalışmalar yapılmış ve ilerleme kaydedilmiş, yukarıda belirttiğim gibi bir kontratımız da bulunan Türkmenistan'la görüşmeler devam etmektedir. Marmara Ereğlisi ve Aliağa'da yer alan iki LNG terminalimiz üzerinden de dünyada pek çok kaynaktan gaz ithal etme imkânımız mevcuttur.

Ancak, belirtmek isterim ki; Rusya Federasyonu tabii ki çok önemli bir ticaret ortağımız ve en fazla gaz ithal ettiğimiz ülkedir. Bu kaynaktan gaz alımı ile ilgili bugüne kadar herhangi bir sorun yaşanmamış olup bundan sonra da yaşanmasını beklemiyoruz. Yine de arz güvenliğimiz açısından uzun yıllardır kaynak çeşitlendirmesi ile ilgili çalışmalarımız devam etmekte ve görüldüğü gibi meyvelerini de vermektedir. Ülkemiz arz güvenliğini daha da sağlamlaştırmanın yanında bildiğiniz gibi TANAP projesiyle çok önemli bir adımını attığımız, farklı kaynaklardan gazın Avrupa pazarlarına taşınması ve sonuçta bir doğal gaz ticaret merkezi olma hedefimize doğru da emin adımlarla yürümekteyiz.

Sonuç olarak, Rusya Federasyonu ile doğal gaz ticaretimiz sağlıklı bir şekilde devam etmekte. Ancak farklı kaynaklar ülkemiz doğal gaz pazarına kazandırılmıştır. Yeni ve alternatif projelerin geliştirilmesine yönelik çalışmalarımız da tüm hızıyla devam etmektedir.

Trend Haber Ajansı: Rusya ve Türkiye arasındaki ilişkilerin soğuması ''Türk akımı'' projesine de etkili mi? ''Türk Akımı'' projesi sizce halen etkili mi?

Ali Rıza Alaboyun: Bilindiği gibi ''Türk akımı'' projesi Rusya tarafından gündeme getirilen bir projedir. BOTAŞ ve Gazprom arasında imzalanan bir MOU çerçevesinde teknik değerlendirmeler yapılmış ve Gazprom'un teknik fizibilite çalışması yapabilmesi için gerekli bilgi ve izinler verilmiştir. Hükümetlerarası anlaşma konusu ise seçim sonrası değerlendirilmesi gereken bir husustur. Biz enerji projelerine önemseyen, karşılıklı güven ve faydaya dayalı objektif anlayışta tüm işbirliğine açık ve olumlu yaklaşan bir ülkeyiz. Enerji kaynaklarını savaş sebebi olmaktan çıkarıp tüm insanlığın hizmetine sunulan barış aracı haline getirecek her çalışmayı destekledik bundan sonra da destekleyeceğiz. ''Türk akımı'' projesinin durumunun da önümüzdeki süreçte netlik kazanacağını umuyorum.

Trend Haber Ajansı: Beklenen Trans-Hazar doğalgaz boru hattı projesi, getirileri ne olabilir? Bir çok uzman, projenin sadece enerji çozümü değil, Türkiye'nin Orta Asya'ya (diğer Türk dilli) ülkelere açılışı için büyük hamle olacağını düşünüyor. Bu proje enerji dışında neler vaad ediyor?

Ali Rıza Alaboyun: Yukarıda da sözünü ettiğim gibi Türkmenistan gazının ülkemize taşınması ve satışı için BOTAŞ'ın imzalamış olduğu bir alım satım kontratı mevcuttur. Bunun dışında, Azerbaycan gibi Türkmenistan'ın da bildiğiniz gibi çok önemli gaz rezervleri vardır. Bu potansiyelin Hazar geçişli bir hatla Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye taşınması alternatifi bildiğiniz gibi çok uzun süredir gündemde olan bir konudur. Trans-Hazar doğal gaz boru hattı yukarıda da değindiğim gibi Türkiye ve Avrupa kaynak çeşitlendirmesi ve arz güvenliği açısından önemli getiriler sağlayacaktır. Alternatif kaynaklarlar içinde de önemli bir yer tutmaktadır.

Türkmenistan dünyanın en büyük 4. doğal gaz ülkesi olup; mevcut durumda Çin'e önemli miktarlarda gaz satmakta, Rusya Federasyonu'na gaz sağlamakta ve Hindistan, Pakistan gibi ülkeler için de proje geliştirmektedir. Bütün bunların yanı sıra, Türkmen gazının Avrupa'ya ulaşmasına imkan sağlayacak Trans-Hazar doğalgaz boru hattı projesi gelecek vaat eden projelerden biridir.

Diğer taraftan bu ticaret tabii ki Türkmenistan için çok önemli bir gelir kaynağıdır ancak gazın Türkiye ve Avrupa gibi oturmuş pazarlara ulaşması Türkmenistan ve bölge ülkelerin refahı açısından çok daha büyük bir açılım olacaktır. Trans-Hazar gibi projeler Türkmenistan ve Azerbaycan gibi önemli hidrokarbon kaynaklarına sahip ve son dönemde çok önemli bir gelişim içinde olan ülkelerin Batı ile entegrasyonuna çok önemli katkıda bulunacaktır. Türkçe konuşan kardeş ülkelerin bu yolla daha da birbirine bağlanması ve karşılıklı gelişimlerine önemli katkıda bulunulması çok önemli bir edinim olacaktır.

Mubabir: Orhan Guluzade
@o_quluzade

150 bin kişiye bağışıklık testi
150 bin kişiye bağışıklık testi
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
ABD ve BAE'den Türkiye'ye Afgan oyunu!
ABD ve BAE'den Türkiye'ye Afgan oyunu!
Loading Bars
Son Haberler
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti öncesi açıklamalarda bulundu
Tüm haberler