İran'a yaptırımların kalkması Türkiye için fırsat mı?

İran'a yaptırımların kalkması Türkiye için fırsat mı?

İran'ın nükleer programıyla ilgili Birleşmiş Milletler'in daimi üyesi beş ülke ve Almanya (P5+1) arasında yapılan müzakereler sonuç verdi, İran üzerindeki ambargolar kalktı.

Böylece Avrupa Birliği'nin İran petrolünü alması üzerindeki engel de kalkmış oldu, İran'ın ticaret ve bankacılık sektörlerine getirilen sınırlamalar da... Peki bu gelişmeler, Türkiye'nin tarihsel olarak bölgedeki başlıca rakiplerinden biri olarak görülen İran ile ilişkilerini nasıl etkiler? Başbakan Ahmet Davutoğlu, yaptırımların kalkmasının ardından yaptığı açıklamada bu gelişmeden memnuniyet duyduklarını belirtmiş, "Türkiye-İran ilişkilerinin bu ambargoların kalkışıyla önemli bir ivme kazanacağına inanıyoruz." diye konuşmuştu.

BBC Farsça Servisi'nin Türkiye muhabiri Khashayar Joneidi, ambargoların kalkmasıyla birlikte iki ülkenin de ekonomik ilişkilerini geliştirmenin yollarını arayacaklarını söylüyor. Joneidi, "Yaptırımlara rağmen, her iki taraf da birlikte iş yapmanın bir şekilde yolunu buluyordu. Ancak tabii bu durum ticareti zorlaştırıyordu. Şimdi iki ülke arasındaki ticaret hacmi büyüyecektir. Türk firmalarının İran pazarına yaptığı yatırımlar da artacaktır." diyor.

30 milyar dolarlık dış ticaret hacmi

Dış Ekonomik İlişkiler Konseyi'nin rakamlarına göre, Türkiye ile İran arasındaki dış ticaret hacmi 2012 yılında 22 milyar dolar düzeyindeydi. Son yıllarda ambargoların da etkisiyle bunda bir düşüş seyri söz konusu olmuş, 2013'te 14,6 milyar dolar, 2014'te de 13,7 milyar dolar seviyelerine çekilmişti.

Türk-İran İş Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Bilgin Aygül, şimdi ambargoların kalkmasıyla bu gidişatın tersine döneceğini söylüyor ve iki ülke arasındaki dış ticaret hacminin birkaç yıl içinde 30 milyar doları rahatlıkla yakalayacağı tahmininde bulunuyor. Aygül, "Türkiye ambargo sürecinde İran'ın yanında durdu. 200'e yakın Türk firması İran'a bu süreçte yatırım yaptı. Petrokimya sanayiinden ev tekstiline, otomotiv yan sanayiinden gıda makinelerine, mobilyaya kadar çok farklı alanlarda yatırımlar oldu." diyor. Bu alanlarda iş hacminin büyüyeceğini söyleyen Aygül, bunun yanı sıra sağlık ve hizmet sektörlerinde bir ivmenin söz konusu olabileceğini, AVM işletmeciliği, serbest bölge ya da otel işletmeciliği gibi alanlarda Türk firmalara roller düşebileceğini, ayrıca müteahhitlik ve mühendislik hizmetlerinin de artarak sunulabileceğini belirtiyor.

Coğrafi üstünlük

İran'da halen iki fabrikası bulunan Hayat Holding'in Genel Sekreteri Osman Aksoy, 2012-2014 yılları arasında bizzat bu ülkede yaşamış. "O dönemde hem İran'ın ürettiği bazı ürünlerin yurtdışına ihraç edilmesinde hem de İran'a mal satıldığında bu malların bedelinin ödenmesinde sıkıntılar söz konusu oluyordu." diyor.

Bir diğer sorunun ise İran'a satılacak ürün ya da hammaddelere getirilen sınırlandırmalar olduğunu söylüyor. "Yaptırımlar nedeniyle ithalatla ilgili çok zorluklar çektik. Hala da çekiyoruz. Hammadde tedarikinde sıkıntı yaşıyorsanız, üretim sıkıntısı olur. Üretemediğinizde de satamazsınız haliyle. Dolayısıyla tedarik İran'daki en büyük sıkıntıydı" diye konuşuyor. Aksoy, "İran şimdi bugüne kadar alamadığı birçok mal ve hizmeti alabilir hale gelecek. Lojistik olarak bakıldığında İran'a en hızlı servis verebilecek ülke Türkiye. Çünkü Türkiye'nin coğrafi üstünlüğü var. İstanbul'dan kamyona yükleme yaptığınızda üç gün sonra Tahran'a varıyor." diyor. Osman Aksoy da bu yeni dönemde hem Türkiye'nin İran'dan olan ithalatının hem de Türkiye'nin İran'a ihracatının önemli oranda artacağı tahmininde bulunuyor. Türk sanayicilerin de İran'a yatırım yapma konusunda daha atak davranacağı beklentisi içinde olduğunu belirten Aksoy, Türk firmalarının İran'daki yatırımlarının beş sene içinde 2-3 misline çıkabileceğini ifade ediyor.

Daha güçlü bir oyuncu

Ancak ambargoların kalkmasının kimi çevrelerde yarattığı kaygılar da yok değil. Örneğin, İran'ın artık günde 300 bin varil petrol ihraç edebilmesi söz konusu. Bu da zaten düşük olan petrol fiyatlarını daha da düşürecek. İran küresel mali sistemin yeniden bir parçası haline de gelecek. Ayrıca yurtdışındaki bankalarda dondurulan 100 bin dolar gibi bir paraya da erişim hakkına sahip olacak. Uluslararası Para Fonu IMF de ambargoların kalkmasıyla, İran'ın 2016-2017 döneminde büyüme oranını yüzde 5'e çıkaracağı tahmininde bulunuyor.

Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi EDAM'dan Doç. Dr. Ahmet Kasım Han, tüm bu gelişmelerin İran'ı bölgede çok daha güçlü bir oyuncu haline getireceğini söylüyor. İran'ın lojistik olarak Türkiye'yi kullanmak isteyeceği görüşlerine katılan Han, buna karşın İran'ın enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden Avrupa piyasalarına örneğin bir boru hattıyla ulaştırılması gibi bir seçeneğin ise hala uzak olduğu kanaatinde. Ancak Han, İran'ın doğalgazını Avrupa'ya karayoluyla nakletmek istemesi durumunda Türkiye'nin çok önemli bir geçiş ülkesi olabileceğinin altını da çiziyor. "Ama böyle bir yatırım konusunda aceleci olmayacaklardır" diyor.

'Yönetilebilir gerginlik'

Ahmet Kasım Han, İran'ın artan gücünün Türkiye için bir rekabet unsuru ya da bir dezavantaja dönüp dönmemesinin ise büyük oranda Ankara'ya bağlı olacağını söylüyor ve şöyle diyor:

"Bundan sonra İran'ın bu bölgede daha cesur davranacağı muhakkak. Suriye'de, Yemen'de, Körfez'de ağırlığını koyacaktır. "Devlet düzeyinde daha agresif olacaktır. Sahip olduğu bütün ekonomik imkanları kullanarak Batı'yla ilişkilerini sağlamlaştırmaya çalışacaktır. Bütün bu gelişen ilişkiler İran'a ciddi bir yeni ağırlık kazandıracaktır. "İran-Türkiye rekabeti kaçınılmaz olarak yaşanacak. Ama ben bunun 'yönetilebilir bir gerginlik' olacağını düşünüyorum. "Tabii bir de taraf olmayı seçmek var. Suriye'de taraflılık durumunu sürdürmek, Irak'ta İran karşısında pozisyon almak, Suudi-İran geriliminde Suudi Arabistan'ı açıkça desteklemek... "Yani iki ülke arasındaki rekabeti şiddetlendirmek veya şiddetlendirmemek Türk karar alıcılarının elinde olacağını düşünüyorum."

GazeteSiz

Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Loading Bars
Son Haberler
Şenocak:Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Türkiye’ye verdiği destek Türk Dünyasında güç birliği için örnek teşkil etmeli
Doğu Akdeniz’de: Güçlü Türkiye, Güçlü Azerbaycan
Muharrem İnce: Haklı mücadelede mi yoksa Cumhurbaşkanlığı adaylığını kazanılmış hakkı olarak gören bir siyasetçi mi?
İyi mi Böyle? : Türk Siyasi Yaşamından Son Esintiler
MİT’in İkinci “Kalesi” İstanbul’da Açıldı
ÇİN’İN SAĞLIK İPEK YOLU STRATEJİSİ, KOVİD-19 VE JACK MA VAKFI’NIN ROLÜ
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? -Baro Başkanları versus Metin Feyzioğlu-
Çoklu Baro Sistemi Nasıl Getirildi? : Ali Erbaş versus Ankara Barosu -I-
3 vekilin milletvekilliğinin düşürülmesi; olması gereken mi yoksa darbe mi?
Azerbaycan'la vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı
Bakan Karaismailoğlu: “Insan sağliği ön planda tutularak, gemilerde yolcu taşımacılığını başlatiyoruz”
THY uçaklarında ikram kapalı kutuda dağıtılacak
İktidarla Yolu Ayrılanlar: Gelecek Partisi
Renault duyurdu! 15 bin kişiyi işten çıkaracak
Deva Partisi: İktidarla Yolları Ayrılanlar..
Fahrettin Altun: Türkiye barışın ve güvenliğin teminatı
Kazakistan’ın ‘giriş kapısına’ TAV imzası
150 bin kişiye bağışıklık testi
Kanada'da Kovid-19'a karşı yeni tedavi umudu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay corona virüs sonrası normale dönüş planını anlattı
Trump 1915 olayları için bu yıl da 'Büyük Felaket' dedi
Türkiye bu yalan ve iftira kampanyalarına prim vermeyecektir
İstanbul Türkiye’nin 'Vuhan'ı oldu!
THY duyurdu! Dev tahliye operasyonu başlıyor
Avrupa Parlamentosu Türkiye'ye desteğini açıkladı
Son söz Erdoğan'da! 23 Nisan’dan itibaren dört gün süreyle sokağa çıkma yasağı kararı alınacak mı?
Plazma tedavisi umut oldu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldovalı mevkidaşıyla görüştü
TBMM Başkanı Mustafa Şentop'dan '23 Nisan' çağrısı
Son dakika! Bakan Akar duyurdu! Üretim başladı
Dışişleri: Yukarı Karabağ bölgesindeki gayrimeşru seçimleri tanımıyoruz
Boris Johnson'ın corona virüs testi pozitif çıktı
Bakan Çavuşoğlu: Yurt dışında 32 vatandaşımız virüsten hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı'ndan yeni corona virüs kararı!
Türkiye'nin koronayla mücadelesinde sıcak gelişme!
Azerbaycan’da yeni petrol yatağı bulundu
İbrahim Kalın'dan Koronavirüs açıklaması
Ankara’ya inen uçaktakiler corona virüs karantinasına alındı!
Formula 1'de yeni sezon heyecanı başlıyor!
Çin’deki ölümcül salgında son rakamlar şaşırttı
KKTC Sağlık Bakanı açıkladı: Alman turistte corona virüs tespit edildi
Fuat Oktay'dan 'Milli ilaç' vurgusu
Bir İranlı general daha Suriye'de öldürüldü!
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim'den Türkiye'ye destek
33 askerin şehit edilmesinin ardından İsrail'den flaş açıklama
Yunanistan'da mülteci paniği!
Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara dışındaki tüm programlarını iptal etti
THY, koronavirüs nedeniyle Nahçıvan uçuşlarını durdurdu
Corona virüs bir ülkeye daha sıçradı
Erdoğan'dan son dakika patriot açıklaması
Dışişleri'nden Hocalı mesajı
20. yüzyılın en kanlı faciası Hocalı Soykırımı'ndan 28 yıl geçiyor
Erdoğan: Rusya inkar ediyor! Koronavirüs için önemli açıklama
Ermenistan ordusu Azerbaycan askerini şehit etti
İki depremin vurduğu mahallede sağlam ev kalmadı
Koronavirüsle ilgili peş peşe kötü haberler
Dünya devlerini geride bırakan THY rekora uçacak!
Erdoğan'dan son dakika açıklaması: 'An meselesi!'
İstanbul'da sabaha karşı korkutan yangın!
Türkiye'den Yunan'a sert tepki: Batı Trakya Türk'tür Türk kalacak
Gül:Tercihim parlamenter sistemden yana
Serdar Ünsal, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’a gereken cevabı vermiştir
Türkiye'nin yüzde 52,4'ü mutlu, yüzde 70'i umutlu
Çanakkale Boğazın'da korkutan görüntü! Ne olduğu daha bilinmiyor
Sağlık Bakanı Koca duyurdu: 8 bin 844 sözleşmeli personeli alıyoruz
14 günlük karantina sona erdi! Sonuçlarında da virüs çıkmadı
Cumhurbaşkanı Erdoğan :Türkiye - Pakistan arasında hakiki bir kardeşlik vardır
Koronavirüs dünyayı sarsıyor
Tüpraş 2019'da 236 milyon dolar yatırım, 29.2 milyon ton satış yaptı
Markette kalp krizi geçiren AK Partili Başkan hayatını kaybetti
'Hayalet Şehir' Kapalı Maraş için tarihi adım
Zorlu Enerji Kazakistan'a şube açıyor
Dolar kritik seviyenin üzerinde
İstanbul'da dev operasyon: 44 gözaltı
SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov: 2019 bizim için yatırımlarımızın sonuçlarını almaya başladığımız bir yıl olarak özel bir öneme sahip (ÖZEL)
“Kapan-5 Gabar Operasyonu” Başlatıldı
Türkiye'den Fransa Cumhurbaşkanı Macron'a çok sert tepki
35 Türk ve 10 Azerbaycan vatandaşı, Çin'den 'Koca Yusuf'la tahliye edilecek
METRO İSTANBUL SANAYİ VE TİCARET A.Ş açık ihale usulü ile ihale edilecektir
Akdeniz'de en büyüğü 5.4 olmak üzere 11 deprem meydana geldi
Türkiye de alarmda! Koronavirüs ile ilgili korkutan gelişme
Cumhurbaşkanı Aliyev'den, Erdoğan'a başsağlığı mesajı
Diyarbakır belediyesi mali hizmetler müdürlüğü akaryakıt satın alacaktır
Cumhurbaşkanlığı'ndan deprem açıklaması: Yaralar en kısa zamanda sarılacak
THY, Elazığ ve Malatya biletlerini ücretsiz değiştirecek
Ermenistan Azerbaycan cephe hattında ateşkesi ihlal etti
İstanbul'da 6 teknede yangın
Elazığ’da 6,8 büyüklüğünde deprem! AFAD: 20 kişi hayatını kaybetti
Zehra Zümrüt Selçuk, memur emeklilerinin maaş farklarının ödeneceğini duyurdu
Ankara'da peş peşe depremler.. 4.5 ve 3.8'in ardından 3.6'lık deprem
Türkiye'den Yunanistan'a sert mesaj: Bu bir tehdit değil ama...
Azerbaycan Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim AKŞAM için yazdı: Bağımsızlığa giden yolda kanlı 20 Ocak olayları
Azerbaycan'da “Kanlı Ocak” olaylarının 30. yıl dönümü anılıyor
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev: "AB'nin Türkiye'ye yaptığı büyük adaletsizlik"
Erdoğan dünyaya duyurdu: Biz de ABD'ye yaptırım uygularız
Hocalı katliamı Azerbaycan’a karşı olduğu gibi bize karşı da işlenmiş bir insanlık suçudur- Mustafa Şentop (ÖZEL)
Türkiye ve Azerbaycan’ın Enerji Diplomasisindeki Başarı Örneği: TANAP
Şenocak: “Türk Konseyi önümüzdeki dönem daha da güçlendirilerek Dünya’da önemli bir güç merkezi haline gelecektir”
Başkan Erdoğan'ın Bakü ziyaretinden ilk kareler
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti öncesi açıklamalarda bulundu
Tüm haberler